Hăm tã sơ sinh

Viêm da vùng tã (diaper dermatitis, napkin dermatitis và nappy rash ) còn gọi là hăm tã, là ban da phổ biến nhất ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nó thường xảy ra trên các bề mặt da lồi tiếp xúc trực tiếp với tã, bao gồm mông, bụng dưới, cơ quan sinh dục và đùi trên.

Mặc dù trong hầu hết các trường hợp, viêm da tã là một dạng viêm da tiếp xúc kích ứng, những ban này ở vùng mặc tã có thể là biểu hiện trầm trọng của các bệnh ngoài da lan tỏa, chẳng hạn như viêm da tiết bã hoặc viêm da dị ứng, hoặc có thể là biểu hiện của tình trạng bệnh không liên quan đến da liễu, với biểu hiện trùng khớp ở vùng diện tích mang tã.

DỊCH TỄ

Tỷ lệ mắc và tuổi bắt đầu của viêm da tã khác nhau trên toàn thế giới, liên quan đến sự khác biệt trong việc sử dụng tã, vệ sinh và nuôi dạy trẻ em ở các quốc gia khác nhau. Tại Hoa Kỳ, viêm da vùng tã lót chiếm 10 đến 20% tất cả các bệnh da liễu nhi khoa nói chung.

Theo Khảo sát tổ chức Chăm sóc Y tế Quốc gia Hoa Kì từ 1990-1997, đã có 8.2 triệu lượt trẻ em bị viêm da vùng tã và nguy cơ phát triển viêm da tã trong suốt thời kì trẻ em là một phần tư. Ở trẻ sơ sinh, tỷ lệ mắc viêm da vùng tã ước tính dao động từ 7 đến hơn 40%. Viêm da tã có thể phát hiện sớm nhất là một tuần tuổi, nhưng tỷ lệ mắc cao nhất xảy ra trong khoảng từ 9 đến 12 tháng.

YẾU TỐ NGUY CƠ

Một loạt các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ viêm da vùng tã:

● Trẻ sơ sinh bị tiêu chảy có nguy cơ bị viêm da vùng tã do kích ứng da liên tục.

● Việc sử dụng kháng sinh phổ rộng có thể khiến trẻ sơ sinh bị viêm da vùng tã 

TRIỆU CHỨNG:

Viêm da tã thường xảy ra trên bề mặt da tiếp xúc trực tiếp với tã .Những vị trí này bao gồm mông, bụng dưới, cơ quan sinh dục và đùi trên. Các nếp gấp da (các khu vực không tiếp xúc trực tiếp với tã) thường không có. "Viêm da do nước tiểu" là các mảng hồng ban có vảy ở rìa tã do ma sát và sự ẩm ướt 

Mức độ nghiêm trọng của viêm da tã kích ứng bao gồm từ hồng ban không triệu chứng từ nhẹ đến viêm nặng:

Viêm da tã nhẹ :đặc trưng bởi các sẩn hồng ban rải rác hoặc hồng ban nhẹ không triệu chứng trên các khu vực da hạn chế với sự kích thích tối thiểu và kích thích ma sát.

● Viêm da tã vừa phải - Viêm da tã vừa phải được đặc trưng bởi ban đỏ lan rộng hơn với sự ẩm ướt và bong tróc lớp thượng bì, loét bề mặt (hình 1). Đau và khó chịu là triệu chứng có thể xảy ra.

● Viêm da tã nghiêm trọng - Viêm da tã nghiêm trọng biểu hiện  bởi ban đỏ lan rộng với vẻ ngoài bóng loáng, vết loét đau, sẩn và nốt sẩn.

Diễn biến hăm tả:

• Quá trình viêm da tã thường điển hình. Mỗi đợt viêm da tã nhẹ đến trung bình được điều trị bằng các liệu pháp thông thường có thời gian trung bình từ hai đến ba ngày. Viêm da tã tồn tại trong hơn ba ngày mặc dù điều trị chuẩn có thể bị nhiễm C. albicans.

• Nhiễm trùng thứ phát - Nếu viêm da kích ứng không được điều trị trong hơn ba ngày, nó có thể bội nhiễm vi sinh vật như C. albicans hoặc, ít gặp hơn, S. aureus, S. pyogenes hoặc virus herpes simplex.

• Nhiễm nấm Candida - Nhiễm trùng do nấm Candida thường là nhiễm trùng thứ phát biểu hiện với các mảng đỏ, sẩn xung quanh và mụn mủ bề mặt để lại một vòng vẩy bị vỡ. 

ĐÁNH GIÁ 

Việc đánh giá trẻ bị viêm da liên quan đến vùng tã được dựa vào biểu hiện ban này có phải là viêm da tiếp xúc kích ứng điển hình, hoặc đợt bộc phát của một bệnh da lan tỏa hơn (ví dụ, viêm da tiết bã, viêm da dị ứng), hoặc biểu hiện không liên quan tình trạng da biểu hiện ở vùng tã 

Tiền sử bệnh có thể giúp xác định hoặc loại trừ viêm da không liên quan đến tã bao gồm:

● Các triệu chứng liên quan (ví dụ, tiêu chảy).

● Triệu chứng toàn thân.

● Thông tin về tã: loại tã, tần suất thay tã, phương pháp giặt tã vải (nếu sử dụng tã vải).

● Thông tin về cách làm sạch khu vực tã (ví dụ: xà phòng, sữa rửa mặt, khăn lau, v.v.)

● Tiếp xúc với bệnh truyền nhiễm (ví dụ, bệnh ghẻ, virus herpes simplex).

● Tiền sử bệnh da liễu, dị ứng hoặc bệnh truyền nhiễm trong quá khứ.

● Tiền sử gia đình (ví dụ, bệnh vẩy nến, dị ứng).

● Sử dụng kháng sinh (dễ bị viêm da do nấm và tiêu chảy).

ĐIỀU TRỊ

Trong hầu hết các trường hợp, việc điều trị viêm da tã bao gồm các biện pháp chăm sóc da nói chung (ví dụ: thay tã thường xuyên, tiếp xúc với không khí, làm sạch nhẹ nhàng), lựa chọn tã lót và sử dụng các chế phẩm bảo vệ hàng rào da tại chỗ. Corticosteroid và thuốc chống nấm có hiệu lực thấp có thể được sử dụng trong trường hợp nặng và trong trường hợp phức tạp do bội nhiễm Candida.

Chăm sóc da vùng tã 

Trẻ sơ sinh bị viêm da tã nên được để thoáng mà không cần tã (ví dụ, vài giờ/ ngày), cho phép da tiếp xúc trực tiếp với không khí.Khu vực tã nên được làm sạch nhẹ nhàng bằng nước ấm 

Lựa chọn trị liệu:

Viêm da tã nhẹ đến trung bình sử dụng các chế phẩm bảo vệ hàng rào tại chỗ dưới dạng kem, thuốc mỡ là liệu pháp đầu tiên cho viêm da tã nhẹ đến trung bình. 

Đối với trẻ hăm tã mức độ nặng nên được thăm khám tại cơ sở y tế và điều trị thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Các sản phẩm có hại : 

Sử dụng các loại bột như bột ngô hoặc bột tan có nguy cơ hô hấp đáng kể nếu vô tình hít phải và do đó nên tránh. Bột baking soda và axit boric cũng nên tránh vì nguy cơ độc tính toàn thân với sự hấp thụ qua da.

Nên tránh các kem bảo vệ da hoặc thuốc có chứa hương liệu, chất bảo quản và các thành phần khác có khả năng gây kích ứng hoặc dị ứng (ví dụ neomycin). Các sản phẩm có chứa axit boric, long não, phenol, benzocaine và salicylat cũng nên tránh vì có khả năng gây độc toàn thân và / hoặc methemoglobinemia.

PHÒNG NGỪA :

Cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa viêm da tã kích thích là giảm thiểu tiếp xúc trực tiếp da với nước tiểu và phân bằng cách thay tã thường xuyên và làm sạch nhẹ nhàng vùng tã.

Làm sạch :

Làm sạch quá mức có thể thúc đẩy kích ứng và trì hoãn chữa lành da. Làm sạch nhẹ nhàng hạn chế bằng nước ấm và một miếng vải mềm thường là đủ.

Khu vực tã bị bong tróc có thể được rửa bằng nước hoặc bằng cách vắt khăn ướt ngâm trong nước.

Không cần thiết phải lau sạch hoàn toàn kem bảo vệ ở mỗi lần thay tã, 

Hiệp hội Y tá Phụ nữ, Sản khoa và Sơ sinh Hoa Kỳ khuyến cáo rằng có thể sử dụng khăn lau không chứa chất tẩy rửa và cồn nếu không có sẵn vải và nước sạch.

GIÁO DỤC:

  Giáo dục cha mẹ và người chăm sóc theo cách phòng ngừa và điều trị viêm da tã lót là vô cùng quan trọng. 

NGUỒN THAM KHẢO:

1. British Jounal of General Practice, Diaper Dermatitis.

2. Journal of the Turkish Academy of Dermatology, Diaper Dermatitis.

2. National Health Service, Nappy rash.

3. Uptodate, Diaper dermatitis.

 

 


Tin nổi bật

Tìm bác sĩ

Video