Hỏi đáp về tiêm chủng vắc-xin phòng chống covid-19

Hỏi: Ý nghĩa và tầm quan trọng của chiến dịch tiêm chủng phòng covid 19 với mỗi người và cộng đồng?

Đáp: Không phải chờ tới đại dịch COVID-19, con người mới biết được tầm quan trọng của việc tiêm chủng. Chủng ngừa đã giúp đẩy lùi được nhiều bệnh tật: Triệt tiêu bệnh đậu mùa trên toàn cầu, thanh toán gần như hoàn toàn bệnh bại liệt, giảm đáng kể các bệnh sởi, bạch hầu, ho gà, bệnh ban đào, thủy đậu, quai bị, thương hàn và uốn ván,...

- Vắc-xin COVID-19 an toàn và hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh COVID-19, giúp giảm nguy cơ nhiễm bệnh (nên nhớ, vacxin COVID-19 không bảo vệ bạn 100% trước vi-rút gây bệnh).

- Đặc biệt, nếu chẳng may bạn bị nhiễm thì việc tiêm ngừa vacxin COVID-19 giúp giảm nguy cơ bệnh diễn tiến nặng và giảm nguy cơ tử vong.

- Vắc-xin COVID-19 làm giảm nguy cơ lây lan vi-rút gây bệnh COVID-19 ra cộng đồng.

Hỏi: Hiện nay do có nhiều nguồn thông tin về tác dụng của mỗi loại vắc xin, các dấu hiệu sau tiêm… làm cho người đi tiêm cảm thấy lo lắng. Bác sỹ có lời khuyên nào cho người dân để họ yên tâm khi đi tiêm.

Đáp: Hiện tại Bộ y tế (được sự ủy quyền của Chính phủ Việt Nam) đã phê duyệt khẩn cấp 5 loại vắc-xin: Pfizer, Moderna, AstraZeneca, Sputnik V, Sinopharm.

+ Tất cả các loại vắc-xin COVID-19 mà Chính phủ phê duyệt sử dụng khẩn cấp đều an toàn: Thứ nhất, tất cả các vắc-xin đều phải nghiên cứu để đảm bảo tính an toàn và hiệu lực, cũng như trải qua quá trình kiểm định nghiêm ngặt trước khi tiêm rộng rãi trong cộng đồng; thứ 2, tất cả các vắc-xin này đều đã được phê duyệt sử dụng khẩn cấp bởi các nước phát triển và, đặc biệt, bởi Tổ chức y tế thế giới – WHO, một tổ chức uy tín trong lĩnh vực sức khỏe; cuối cùng, Bộ Y tế đã xây dựng và tập huấn tất cả các quy trình liên quan đến việc vận chuyển, bảo quản vắc-xin, khám sàng lọc trước tiêm và quy trình tiêm an toàn.

+ Không có mũi tiêm nào là an toàn tuyệt đối. Vắc-xin có tác dụng phụ và có tỷ lệ phản ứng nặng sau tiêm nhất định, tỷ lệ này là rất nhỏ. Tuy nhiên, với quy trình theo dõi sau tiêm chặt chẽ, đội ngũ nhân viên y tế hồi sức có trình độ chuyên môn thì bạn có thể yên tâm khi đi tiêm ngừa vắc-xin COVID-19.

- Hãy tiêm ngừa vắc-xin COVID-19 ngay khi bạn có cơ hội được tiêm, đừng chần chừ và chờ đợi để nghĩ rằng mình sẽ được tiêm loại vắc-xin tốt hơn. Tất cả các vắc-xin COVID-19 đều an toàn và hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh COVID-19.

Hỏi: Vắc xin AstraZeneca được nghiên cứu trước khi có biến chủng Delta. Vậy tiêm vắc xin AstraZeneca có an toàn không?

Đáp: Biến chủng Delta được ghi nhận lần đầu tiên tại Ấn Độ vào tháng 10/2020 và được WHO dán nhãn là biến chủng đáng quan ngại vào tháng 5/2021. Biến chủng này hiện đang hoành hành ở nhiều nơi trên thế giới (96 quốc gia, vùng lãnh thổ) và là biến chủng chính được ghi nhận tại Việt Nam trong làn sóng dịch lần thứ 4 này.

- Tất cả cả vắc-xin được phê duyệt khẩn cấp đều nghiên cứu trước khi có biến chủng Delta chứ không riêng gì vắc-xin AstraZeneca. Tuy nhiên, tiêm ngừa vắc-xin COVID-19 là an toàn và hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh COVID-19, cho dù là biến chủng gì đi nữa thì vẫn là vi-rút gây bệnh và tiêm vắc-xin sẽ giúp bảo vệ bạn trước vi-rút nguy hiểm này.

- Một nghiên cứu gần đây được đăng trên tạp chí khoa học Cell ngày 22/6/2021, thực hiện bởi các nhà khoa học thuộc đại học Oxford (Anh), cho thấy vắc-xin AstraZeneca và vắc-xin Pfizer có hiệu quả trong việc bảo vệ cơ thể chống lại biến chủng Delta.  Các nghiên cứu sâu hơn vẫn đang được tiếp tục thực hiện và chúng ta hoàn toàn có niềm tin rằng vắc-xin AstraZeneca nói riêng và tất cả các vắc-xin nói chung có thể ngăn ngừa, bảo vệ cơ thể không bị nhiễm COVID-19.

Hỏi: Tại sao sau khi tiêm phải ở lại 30 phút? Có phải vì các các phản ứng nguy hiểm thường xảy ra sau 30 phút?  Vì sao sau khi tiêm lại xuất hiện những hiện tượng mỏi mệt, đau đầu, sốt, nổi ban…? Và cần xử lý những hiện tượng này như thế nào?

Đáp: Theo dõi các phản ứng sau tiêm tối thiểu 30 phút là nguyên tắc cần phải tuân thủ sau tiêm vắc-xin, áp dụng cả với vắc-xin COVID-19, vì đây là khoảng thời gian có thể xuất hiện các biến chứng sau tiêm sớm và nặng, như sốc phản vệ.

- Sau khi tiêm vắc-xin, người được tiêm chủng có thể gặp một số phản ứng sau tiêm, điều này là hoàn toàn bình thường và nằm trong dự liệu. Các dấu hiệu phản ứng xảy ra chứng tỏ vắc-xin đang kích thích cơ thể tạo ra kháng thể bảo vệ bạn trước con vi-rút gây bệnh COVID-19.

- Các tác dụng phụ thường gặp sau tiêm là:

+ Tại vị trí tiêm: đau, nóng, mẩn đỏ, sưng tấy.

+ Toàn thân: Mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, ớn lạnh, buồn nôn, sốt (triệu trứng thường gặp sau tiêm vắc-xin COVID-19, sốt khoảng 38-39 độ C).

- Một số lưu ý sau tiêm vắc-xin COVID-19:

+ Để giảm đau và cảm giác khó chịu ở vị trí tiêm: Chườm lạnh lên vị trí tiêm.

+ Để giảm cảm giác khó chịu do sốt: uống thật nhiều nước, mặc trang phục nhẹ nhàng, thoáng mát, nghỉ ngơi, tránh thức khuya và làm việc nặng.

+ Dùng thuốc hạ sốt an toàn và theo sự hướng dẫn của nhân viên y tế.

Hỏi: Sau khi tiêm có những biểu hiện như thế nào thì sẽ phải đến các cơ sở y tế?

Đáp: Sau khi về nhà, bạn cần tự theo dõi tình trạng sức khỏe trong 48h nhằm phát hiện các biểu hiện bất thường và đến ngay các cơ sở y tế gần nhất để được xử lý kịp thời.

- Một số những biểu hiện cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất:

+ Sốt cao liên tục từ 40 độ trở lên.

+ Nổi mày đay toàn thân, phù mặt tiến triển nhanh.

+ Khó thở, tức ngực, thở rít.

+ Rối loạn ý thức, tụt huyết áp hoặc ngất.

+ Đau bụng nhiều, buồn nôn, nôn.

- Ngoài ra, cơ sở tiêm chủng sẽ cung cấp cho bạn số điện thoại của bác sĩ để bạn có thể gọi điện, hỏi những vấn đề sức khỏe bạn lo lắng, gặp phải sau khi tiêm vắc-xin COVID-19.

Hỏi: Những sai lầm thường gặp của người dân trong cách xử lý sau khi tiêm là gì?

Đáp: Một số những lưu ý đối với người dân khi đi tiêm vắc-xin COVID-19:

+ Nếu bạn đang có bệnh lý mạn tính, bệnh lý nền (tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh lý tim mạch) bạn nên được tiêm tại bệnh viện để được theo dõi sát trong toàn bộ quá trình tiêm và uống thuốc điều trị bệnh mạn tính theo toa bác sĩ kê.

+ Không uống café, trà, rượu bia, chất kích thích trước khi tiêm vắc-xin COVID-19: việc uống các loại trên có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của bạn, làm tăng nhịp tim, dẫn đến việc bạn phải hoãn tiêm.

+ Không dùng thuốc giảm đau trước tiêm: không nên dùng các thuốc giảm đau trước khi tiêm vắc xin COVID-19 vì chúng có thể làm giảm hiệu quả của vắc xin.

- Một số người hỏi là có được ăn trứng gà sau khi tiêm không thì xin được trả lời răng việc ăn trứng gà và tiêm vắc-xin COVID-19 không liên quan với nhau, nếu bạn không dị ứng với trứng gà thì bạn có thể ăn trứng gà sau tiêm bình thường.


Tin nổi bật

Tìm bác sĩ

Video