HƯỞNG ỨNG NGÀY MÃN KINH THẾ GIỚI 18/10/2026

• 18/10/2026
• Phạm Khánh Nhật

ĐAU MẠN TÍNH Ở TUỔI TRUNG NIÊN TỪ NHẬN THỨC ĐẾN CHĂM SÓC DỰA TRÊN BẰNG CHỨNG

ThS.BS Tạ Việt Hùng, Khoa Sản – Bệnh viện Nhân dân Gia Định

Một buổi sáng thức dậy thấy các khớp cứng hơn trước. Một cơn đau vai kéo dài khiến việc chải tóc, thay áo cũng trở nên khó khăn. Hay những lần gần gũi vợ chồng không còn thoải mái vì khô rát và đau.

“Chắc tới tuổi rồi, phải chịu thôi” là cách nhiều phụ nữ tự giải thích cho những thay đổi ấy. Nhưng khi cơn đau làm mất ngủ, hạn chế vận động hoặc khiến người phụ nữ ngại gần gũi, thu mình khỏi những sinh hoạt quen thuộc, đó là vấn đề sức khỏe cần được quan tâm.

Ngày Mãn kinh Thế giới được tổ chức vào 18/10 hằng năm. Năm 2026, Hội Mãn kinh Quốc tế lựa chọn chủ đề “Đau mạn tính ở tuổi trung niên” với thông điệp “Từ nhận thức đến chăm sóc dựa trên bằng chứng” nhằm thúc đẩy việc nhận diện và chăm sóc tốt hơn cho những phụ nữ đang sống cùng cơn đau.

Mãn kinh không chỉ có bốc hỏa và mất ngủ

Khi nhắc đến tiền mãn kinh và mãn kinh, nhiều người thường nghĩ đến kinh nguyệt thất thường, bốc hỏa hay đổ mồ hôi đêm. Tuy nhiên, đau cơ, đau khớp, đau đầu hoặc đau vùng chậu cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống ở giai đoạn này.

Đau mạn tính là tình trạng đau kéo dài hoặc tái diễn trên 3 tháng. Sự dao động rồi suy giảm nội tiết tố, quá trình lão hóa, giấc ngủ và tâm trạng có thể cùng tác động đến cách cơn đau xuất hiện và kéo dài. Một người phụ nữ cũng có thể gặp nhiều tình trạng đau cùng lúc.

Không nên quy mọi cơn đau cho mãn kinh

Đau xuất hiện ở tuổi trung niên không có nghĩa nguyên nhân chắc chắn là thay đổi nội tiết. Bác sĩ cần thăm khám để phân biệt triệu chứng liên quan mãn kinh với bệnh lý cơ xương khớp, thần kinh hoặc phụ khoa.

Đặc biệt, đau khi quan hệ tình dục là điều người phụ nữ nên chủ động trao đổi. Khô và thay đổi mô âm đạo liên quan mãn kinh có thể gây đau, nhưng vẫn cần đánh giá những nguyên nhân khác. Tùy trường hợp, chất dưỡng ẩm âm đạo, chất bôi trơn hoặc estrogen tại chỗ có thể được cân nhắc.

Nhận thức bắt đầu từ việc nói rõ cơn đau của mình

Trước khi đi khám, người phụ nữ có thể ghi lại vị trí đau, thời điểm bắt đầu, mức độ đau, yếu tố làm tăng hoặc giảm đau và những thuốc đã sử dụng. Hãy cho bác sĩ biết cơn đau đang cản trở điều gì: một giấc ngủ, việc đi bộ, công việc hay sinh hoạt vợ chồng.

Những thông tin ấy giúp việc đánh giá sát với cuộc sống thực tế hơn. Đừng đợi đủ 3 tháng hoặc đến khi không chịu nổi mới đi khám; triệu chứng mới xuất hiện hay thay đổi cũng cần được xem xét. Kết quả xét nghiệm chưa giải thích đầy đủ cơn đau không có nghĩa cảm giác đau của người bệnh không đáng được lắng nghe.

Chăm sóc dựa trên bằng chứng là điều trị phù hợp với từng người

Không có một phương pháp duy nhất phù hợp cho mọi cơn đau. Kế hoạch chăm sóc cần dựa vào nguyên nhân, bệnh nền, khả năng vận động và mong muốn của phụ nữ.

Với một số tình trạng đau mạn tính, vận động được hướng dẫn phù hợp và hỗ trợ tâm lý là những thành phần có bằng chứng trong điều trị. Mục tiêu không chỉ là giảm mức độ đau mà còn giúp người bệnh phục hồi chức năng, tham gia sinh hoạt và cải thiện chất lượng sống.

Liệu pháp nội tiết mãn kinh có thể giúp kiểm soát nhiều triệu chứng mãn kinh; ở một số phụ nữ, điều này cũng cải thiện trải nghiệm đau nói chung. Tuy nhiên, đây không phải thuốc giảm đau dùng chung cho mọi trường hợp. Việc sử dụng cần được bác sĩ đánh giá lợi ích, nguy cơ và theo dõi phù hợp.

Sự đồng hành bắt đầu từ việc tin và lắng nghe

Một lời than đau cần được đón nhận nghiêm túc, thay vì vội kết luận rằng người phụ nữ “nhạy cảm quá” hay “đến tuổi thì ai cũng vậy”. Gia đình có thể bắt đầu bằng việc lắng nghe, chia sẻ công việc và hỗ trợ người thân tìm kiếm sự chăm sóc. Với nhân viên y tế, nhận diện đau mạn tính cần trở thành một phần của chăm sóc sức khỏe tuổi trung niên.

Hưởng ứng Ngày Mãn kinh Thế giới 18/10/2026, mỗi phụ nữ hãy dành sự quan tâm xứng đáng cho sức khỏe của chính mình. Khi cơn đau làm thay đổi cách mình ngủ, làm việc hay tận hưởng cuộc sống, hãy chủ động trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và hướng dẫn. Mọi thông tin xin vui lòng liên hệ khoa Sản qua số điện thoại 0283 841 2692, bấm tiếp 157.