BẢO VỆ TRẺ TRƯỚC CÁC BỆNH LÝ DỄ LÂY LAN
BS.CKI Trần Thị Linh Kha, Khoa Nhi tổng hợp – Bệnh viện Nhân dân Gia Định
Khi trẻ học tập, hoạt động trong môi trường đông người, nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm có thể gia tăng. Bên cạnh đó, thời tiết giao mùa thất thường cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh và chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp bảo vệ sức khỏe, hạn chế nguy cơ lây nhiễm và tránh gián đoạn việc học tập. Dưới đây là những bệnh lý thường gặp mà phụ huynh cần lưu ý.
1. Nhóm bệnh lý hô hấp
- Cúm mùa: Bệnh do virus cúm gây ra, lây lan nhanh qua giọt bắn khi trẻ ho, hắt hơi. Trẻ mắc bệnh thường có biểu hiện sốt, sổ mũi, ho và mệt mỏi. Bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm phổi nặng, viêm cơ tim.
- Viêm họng, viêm amidan: Bệnh do virus hoặc vi khuẩn gây ra, gây đau rát cổ họng, khó nuốt, sốt cao và mệt mỏi.
- Viêm phế quản và viêm phổi: Đây là những bệnh lý nặng hơn, chủ yếu do virus hoặc vi khuẩn tấn công đường hô hấp dưới. Trẻ cần được thăm khám và điều trị sớm để tránh tổn thương phổi và suy hô hấp.
2. Nhóm bệnh lý tiêu hóa
- Tiêu chảy cấp: Bệnh thường do vi khuẩn (như E. coli, Salmonella, Shigella…) hoặc virus (như Rotavirus, Norovirus) xâm nhập qua thực phẩm, nước uống bị nhiễm bẩn hoặc tay bẩn. Nếu không được bù nước kịp thời, trẻ dễ bị suy kiệt và ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.
- Ngộ độc thực phẩm: Đau bụng dữ dội, nôn ói liên tục và sốt cao là những triệu chứng điển hình khi trẻ bị ngộ độc thực phẩm.
3. Nhóm bệnh lý truyền nhiễm
- Sởi: Là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, lây qua không khí và giọt bắn. Trẻ mắc sởi thường sốt cao, ho, mắt đỏ và phát ban toàn thân.
- Thủy đậu: Bệnh gây ra bởi virus Varicella, lây lan nhanh qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch từ nốt phỏng của người bệnh. Khi trẻ xuất hiện các nốt phỏng nước trên da, cần cách ly sớm và chăm sóc đúng cách để tránh lây lan và giảm nguy cơ nhiễm trùng, sẹo hoặc biến chứng.
- Quai bị: Thường gặp ở ở trẻ chưa tiêm vaccine đầy đủ. Trẻ bị sưng đau tuyến nước bọt, sốt, đau đầu và khó ăn uống.
- Tay chân miệng: Là bệnh truyền nhiễm do virus Enterovirus gây ra, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, đồ chơi hoặc tay chưa rửa sạch, vì vậy việc giữ vệ sinh cá nhân và môi trường là cực kỳ quan trọng.
- Sốt xuất huyết: Bệnh do virus Dengue gây ra qua muỗi vằn đốt, bùng phát mạnh nhất vào mùa mưa, có thể diễn tiến nặng nhanh chóng và gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Bên cạnh việc chủ động phòng ngừa, khi trẻ không may mắc bệnh, việc chăm sóc đúng cách tại nhà cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục. Dưới đây là một số cách chăm sóc trẻ bệnh tại nhà mà phụ huynh có thể tham khảo:
1. Dinh dưỡng và bù nước
- Cho trẻ uống nhiều nước, nước điện giải (Oresol), sữa, nước trái cây để tránh mất nước.
- Chia nhỏ thành nhiều bữa ăn trong ngày.
- Ưu tiên thực phẩm mềm, lỏng, ấm và dễ nuốt.
- Không ép trẻ ăn nếu trẻ chán ăn.
2. Theo dõi và xử trí triệu chứng
- Dùng thuốc hạ sốt (như Paracetamol) đúng liều theo cân nặng khi thân nhiệt trên 38°C, cách 4 – 6 tiếng nếu cần.
- Làm dịu cổ họng: cần hạn chế hoặc kiêng hoàn toàn cho trẻ dùng các loại thức uống và đồ ăn lạnh. Khuyến khích trẻ uống nước ấm, ăn các món ấm để làm dịu cơn đau họng.
- Vệ sinh mũi họng sạch sẽ bằng nước muối sinh lý ấm nhẹ.
- Mặc quần áo thoáng mát, không ủ ấm quá mức khi trẻ bị sốt
3. Theo dõi các dấu hiệu nặng cần đưa trẻ đến khám ngay
– Sốt cao liên tục trên 39°C dùng thuốc hạ sốt (Paracetamol liều 10 -15mg/kg hoặc Ibuprofen) không giảm.
– Dấu hiệu thần kinh: Trẻ lừ đừ, ngủ gà, khó đánh thức hoặc có biểu hiện giật mình chới với khi bắt đầu đi vào giấc ngủ (dấu hiệu chỉ điểm nguy hiểm của bệnh Tay chân miệng).
– Dấu hiệu hô hấp: Trẻ thở nhanh so với tuổi, thở rên, ngực bụng co rút lõm khi hít vào, môi tái.
– Dấu hiệu tiêu hóa: Trẻ bỏ ăn, bỏ bú hoặc không uống được nước; nôn ói tất cả mọi thứ; tiêu chảy nhiều lần kèm phân ra máu; môi khô, mắt trũng, khóc không có nước mắt.
Để bảo vệ trẻ khỏi các bệnh lý dễ lây lan, phụ huynh và nhà trường cần phối hợp thực hiện các biện pháp phòng ngừa bao gồm:
- Tăng cường vệ sinh cá nhân: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Che miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo khi ho, hắt hơi. Không dùng chung đồ dùng cá nhân như bình nước, khăn mặt, bát đũa tại trường.
- Đảm bảo chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý: Chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất từ nhà đến trường sẽ giúp tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ.
- Tiêm chủng đầy đủ: Phụ huynh nên đưa con đi tiêm ngừa các bệnh theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Đồng thời, kiểm tra sổ tiêm chủng và đưa trẻ đi tiêm nhắc nếu cần thiết.
Các loại vắc xin cần rà soát và bổ sung cho trẻ
- Vắc xin cúm mùa: Tiêm nhắc lại hàng năm vì virus cúm biến đổi liên tục và dễ lây lan qua đường hô hấp ở trường học.
- Vắc xin thủy đậu: Phòng ngừa bệnh lây nhanh qua nước bọt hoặc tiếp xúc mụn nước, giúp trẻ không phải nghỉ học dài ngày.
- Vắc xin Sởi – Quai bị – Rubella: Cần đảm bảo trẻ đã được tiêm đủ 2 mũi theo phác đồ để phòng ngừa các ổ dịch trong trường học.
- Vắc xin Bạch hầu – Ho gà – Uốn ván: Cần tiêm nhắc lại cho các độ tuổi tiền học đường hoặc thiếu niên theo khuyến cáo y tế.
- Vắc xin Viêm màng não do phế cầu; Viêm não Nhật Bản; Não mô cầu: Củng cố hàng rào miễn dịch vững chắc trước các căn bệnh nguy hiểm về hệ thần kinh.
- Vắc xin sốt xuất huyết: Phòng ngừa bệnh Sốt xuất huyết lây truyền qua vết đốt của muỗi vằn, chỉ định cho trẻ từ 4 tuổi trở lên (lịch tiêm 2 mũi cách nhau 3 tháng).
Phụ huynh cần thêm thông tin hoặc muốn được tư vấn về tình trạng sức khỏe của trẻ, vui lòng liên hệ Khoa Nhi Tổng hợp – Bệnh viện Nhân dân Gia Định:
☎️ 0283 841 2692, bấm tiếp 248
Tổng Lượt Truy Cập: 1075836
Số Người Đang Online : 12