HƯỞNG ỨNG NGÀY VI CHẤT DINH DƯỠNG 1-2/6: CHÌA KHÓA VÀNG VI CHẤT – VÌ MỘT THẾ HỆ VIỆT NAM KHỎE MẠNH
Ngày Vi chất dinh dưỡng 1-2/6/2025 là dịp nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của vitamin và khoáng chất đối với sức khỏe, đặc biệt là trẻ em và phụ nữ mang thai. Nhân ngày này, hãy cùng Bệnh viện Nhân dân Gia Định tìm hiểu về vai trò của các vi chất thiết yếu như: vitamin A, D, sắt, kẽm, i-ốt… Chúng giúp tăng cường miễn dịch, phát triển trí tuệ, chiều cao và phòng ngừa nhiều bệnh lý do thiếu hụt vi chất. Một chế độ ăn cân đối, đa dạng và bổ sung hợp lý sẽ là nền tảng cho một cơ thể khỏe mạnh và phát triển toàn diện. Vitamin là những vi chất dinh dưỡng thiết yếu cho cơ thể. Mỗi loại vitamin đóng vai trò khác nhau nhưng đều góp phần giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng sức đề kháng và phát triển toàn diện.

1. Vitamin A – “Vitamin của đôi mắt và hệ miễn dịch”
- Chức năng: Giúp sáng mắt, phòng khô mắt, tăng cường miễn dịch, hỗ trợ tăng trưởng
- Nguồn thực phẩm: Gan động vật, dầu cá, trứng, sữa, cà rốt, bí đỏ, rau ngót, rau dền, gấc…
2. Nhóm itamin B – “Nhóm hỗ trợ chuyển hóa và hệ thần kinh”
- Gồm nhiều loại: B1, B2, B3, B6, B9 (axit folic), B12…
- Chức năng chung: Giúp cơ thể chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, tốt cho hệ thần kinh và máu
- Nguồn thực phẩm: Ngũ cốc nguyên hạt, đậu, gan, thịt, trứng, sữa, rau xanh
- Đặc biệt:
- B1: Phòng bệnh tê phù, mệt mỏi
- B9 (Axit folic): Quan trọng với phụ nữ mang thai, phòng dị tật ống thần kinh ở thai nhi
- B12: Giúp tạo hồng cầu, phòng thiếu máu
3. Vitamin C – “Vitamin tăng sức đề kháng”
- Chức năng: Chống oxy hóa, tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ hấp thu sắt, làm lành vết thương
- Nguồn thực phẩm: Trái cây tươi (cam, chanh, ổi, dâu tây), rau xanh (súp lơ, cải bó xôi…)
- Lưu ý: Dễ bị mất khi nấu nướng lâu, nên ăn trái cây tươi hoặc rau trộn sống (nếu đảm bảo vệ sinh)
4. Vitamin D – “Vitamin của xương chắc khỏe”
- Chức năng: Hỗ trợ hấp thu canxi, giúp xương và răng phát triển, phòng chống còi xương
- Nguồn thực phẩm: Dầu cá, lòng đỏ trứng, sữa, bơ
- Quan trọng: Cơ thể tự tổng hợp vitamin D khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời buổi sáng sớm (~15 phút mỗi ngày)
5. Vitamin E – “Vitamin làm chậm lão hóa”
- Chức năng: Chống oxy hóa, giúp da đẹp, phòng lão hóa, tốt cho sinh sản
- Nguồn thực phẩm: Dầu thực vật, hạt hướng dương, hạt hạnh nhân, rau xanh đậm
6. Vitamin K – “Vitamin đông máu”
- Chức năng: Giúp đông máu, phòng xuất huyết
- Nguồn thực phẩm: Rau lá xanh (rau bina, cải xanh), gan, trứng
Bên cạnh vitamin, khoáng chất cũng là nhóm vi chất dinh dưỡng đóng vai trò sống còn với sức khỏe của con người.
1. Kẽm (Zn) – “Khoáng chất tăng sức đề kháng và phát triển chiều cao”
- Chức năng:
- Giúp tăng trưởng chiều cao, thể chất ở trẻ em
- Tăng sức đề kháng, làm lành vết thương nhanh
- Hỗ trợ vị giác, giúp ăn ngon miệng
- Thiếu kẽm: Trẻ chậm lớn, biếng ăn, dễ nhiễm bệnh
- Nguồn thực phẩm: Hải sản (hàu, cua), thịt đỏ, trứng, đậu, ngũ cốc nguyên hạt
2. Magiê (Mg) – “Khoáng chất cho hệ thần kinh và cơ bắp”
- Chức năng:
- Giúp cơ bắp và hệ thần kinh hoạt động tốt
- Hỗ trợ điều hòa huyết áp, ngăn ngừa loạn nhịp tim
- Cần thiết cho quá trình chuyển hóa năng lượng
- Thiếu magiê: Dễ bị chuột rút, mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ
- Nguồn thực phẩm: Các loại hạt (hạt bí, hạnh nhân), rau xanh đậm, ngũ cốc nguyên hạt, chuối, đậu phụ
3. Canxi (Ca) – “Xây dựng xương và răng chắc khỏe”
- Chức năng:
- Hình thành xương và răng
- Hỗ trợ co bóp cơ, truyền tín hiệu thần kinh, đông máu
- Thiếu canxi: Trẻ dễ bị còi xương, chậm mọc răng; người lớn loãng xương
- Nguồn thực phẩm: Sữa và các sản phẩm từ sữa, cá nhỏ ăn cả xương (cá cơm), rau xanh, đậu hũ
4. Sắt (Fe) – “Khoáng chất tạo máu, phòng thiếu máu”
- Chức năng:
- Tạo hồng cầu, vận chuyển oxy trong máu
- Giúp cơ thể không bị mệt mỏi, xanh xao
- Thiếu sắt: Gây thiếu máu dinh dưỡng, thường gặp ở phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ
- Nguồn thực phẩm: Gan, thịt đỏ, lòng đỏ trứng, rau dền, rau muống, đậu, mè đen
- Khuyến cáo:
- Phụ nữ mang thai cần uống viên sắt + axit folic mỗi ngày theo hướng dẫn y tế
- Ăn thực phẩm giàu sắt kèm vitamin C để tăng hấp thu (ví dụ: ăn rau muống + nước cam)
Để phòng chống thiếu vi chất:
- Ăn đa dạng thực phẩm
- Ưu tiên thực phẩm tươi
- Không lạm dụng thực phẩm chức năng nếu không có chỉ định
- Cho trẻ uống vitamin A liều cao đúng lịch 2 lần/năm
- Phụ nữ mang thai cần uống viên sắt/axit folic theo hướng dẫn của nhân viên y tế
- Dùng muối i-ốt trong nấu ăn hàng ngày
Hãy đưa trẻ (6 – 36 tháng tuổi) đến trạm y tế để được uống vitamin A miễn phí trong chiến dịch này.
Liên hệ Khoa Dinh dưỡng – Tiết chế: 0283 841 2692 – Số nội bộ 144 (Từ thứ 2 đến thứ 6, 7g đến 16g)
