KỸ THUẬT TÁN SỎI QUA DA ĐƯỜNG HẦM NHỎ (MINI PCNL) TRIỂN KHAI TẠI BỆNH VIỆN NHÂN DÂN GIA ĐỊNH CƠ SỞ 2 (CHI NHÁNH SÀI GÒN)
Vào đầu tháng 1/2026, ông M.T.H (50 tuổi), ngụ phường Sài Gòn, đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 (Chi nhánh Sài Gòn) để thăm khám do tình trạng đau vùng thắt lưng kéo dài hơn 6 tháng.

Qua thăm khám lâm sàng và thực hiện các cận lâm sàng cần thiết, BS.CK2 Nguyễn Ngọc Sơn, Quản lý điều hành Khoa Ngoại Tổng hợp chẩn đoán ông bị sỏi san hô lớn ở thận phải, chiếm toàn bộ các đài thận. Đây là sỏi hình thành lâu ngày, gây đau âm ỉ kéo dài và đã ảnh hưởng đến chức năng thận, do đó cần được can thiệp sớm. Khó khăn của ca bệnh là mặc dù sỏi rất lớn nhưng thận không bị ứ nước, nhu mô thận còn dày, làm gia tăng nguy cơ chảy máu, rò nước tiểu… bất kể lựa chọn phương pháp can thiệp nào.

Sau khi đánh giá toàn diện, ê-kíp Khoa Ngoại Tổng hợp quyết định áp dụng kỹ thuật tán sỏi qua da đường hầm nhỏ (Mini PCNL) dưới hướng dẫn siêu âm để điều trị cho người bệnh. Đây là một trong những kỹ thuật điều trị sỏi thận tiên tiến nhất hiện nay, đã được triển khai rộng rãi trên thế giới và được các Hội Tiết niệu Châu Âu, Hoa Kỳ và Việt Nam khuyến cáo sử dụng cho các trường hợp sỏi thận lớn.

Với các trường hợp sỏi san hô chiếm toàn bộ thận như của ông H., thông thường có thể cần tạo từ 2 – 3 đường hầm để đảm bảo làm sạch sỏi. Tuy nhiên, rất may mắn, ca phẫu thuật diễn ra trong hơn 2 giờ đồng hồ và chỉ cần tạo 1 đường hầm duy nhất đã có thể lấy gần như toàn bộ sỏi. Kiểm tra sau mổ cho thấy chỉ còn lại một số mảnh sỏi vụn nhỏ.

Sau 1 tuần theo dõi hậu phẫu, ông M.T.H đã ăn uống, sinh hoạt bình thường và được xuất viện. Mini PCNL là phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn trong điều trị sỏi thận. So với mổ mở truyền thống phải rạch da dài, Mini PCNL chỉ cần 1 đường mổ rất nhỏ, giúp giảm tổn thương mô và rút ngắn thời gian hồi phục.

Tán sỏi thận qua da đường hầm nhỏ (Mini PCNL) là gì?
Mini PCNL là một trong những phẫu thuật nội soi điều trị sỏi thận tiên tiến nhất hiện nay. Thông qua 1 đường hầm nhỏ khoảng 18Fr (tương đương 0,6 cm) được tạo từ vùng hông lưng vào thận, dưới sự hướng dẫn của siêu âm, bác sĩ sử dụng laser Holmium công suất cao để tán nhỏ, làm sạch và lấy sỏi ra khỏi cơ thể của người bệnh chỉ trong 1 lần điều trị.
Mini PCNL được chỉ định trong những trường hợp nào?
- Sỏi thận kích thước lớn, đặc biệt là sỏi san hô, đường kính trên 2cm
- Sỏi trong hệ thống ống góp bị tắc nghẽn hoặc thận móng ngựa
- Sỏi thận liên quan đến nhiễm khuẩn, cần làm sạch hoàn toàn
- Trường hợp điều trị thất bại bằng tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL)
Ưu điểm của Mini PCNL
- Ít xâm lấn: Đường rạch da nhỏ giúp giảm tổn thương mô, ít đau và phục hồi nhanh
- Hiệu quả cao: Điều trị hiệu quả các sỏi thận lớn, khó xử lý bằng phương pháp khác
- Thời gian nằm viện ngắn: Hầu hết người bệnh có thể xuất viện sau 24 -48 giờ
- Hạn chế sẹo: Đường mổ nhỏ giúp giảm nguy cơ hình thành sẹo lớn sau phẫu thuật

Nhờ những ưu điểm vượt trội, Mini PCNL ngày càng được ứng dụng rộng rãi tại các cơ sở y tế có đầy đủ nhân lực và trang thiết bị hiện đại như Bệnh viện Nhân dân Gia Định. Theo BS.CK2 Nguyễn Ngọc Sơn, Việt Nam nằm trong “vành đai sỏi” của thế giới, vì vậy người dân cần đặc biệt lưu ý và đi khám sớm tại các cơ sở y tế khi xuất hiện tình trạng đau vùng thắt lưng đột ngột hoặc kéo dài. Việc phát hiện và điều trị sớm sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị và bảo tồn chức năng thận.
Sau khi chính thức đi vào hoạt động, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2 (Chi nhánh Sài Gòn) không ngừng được đầu tư phát triển nhiều kỹ thuật chuyên sâu nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của người dân. Đặc biệt, bệnh viện chú trọng triển khai và làm chủ các kỹ thuật phẫu thuật nội soi hiện đại, qua đó nâng cao hiệu quả điều trị các bệnh lý ung thư đường tiêu hóa, tiết niệu, thoát vị, chỉnh hình và nội soi khớp, góp phần mang lại cơ hội điều trị tối ưu và chất lượng sống tốt hơn cho người bệnh.
