ĐỪNG ĐỂ MUỘN MÀNG: CHỦ ĐỘNG TIÊM VẮC XIN, CHẶN ĐỨNG MỐI LO VIÊM NÃO MÔ CẦU

ĐỪNG ĐỂ MUỘN MÀNG: CHỦ ĐỘNG TIÊM VẮC XIN, CHẶN ĐỨNG MỐI LO VIÊM NÃO MÔ CẦU

• 23/10/2026
• Phạm Khánh Nhật

BS.CKI. Trần Thị Linh Kha (Trung tâm tiêm chủng – Bệnh viện Nhân dân Gia Định)

1. Tình hình dịch tễ cấp bách

Bộ Y tế vừa thông tin, báo cáo giám sát từ tuần 1 đến tuần 14 năm 2026, cả nước ghi nhận 24 ca mắc bệnh do não mô cầu, trong đó có 4 trường hợp tử vong. Nhóm tuổi mắc ghi nhận tập trung ở trẻ em dưới 15 tuổi, chiếm tới 46% tổng số ca mắc.

Các trường hợp mắc được ghi nhận rải rác trong cộng đồng, chưa hình thành ổ dịch tập trung. Tuy nhiên, số trường hợp mắc có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây và cao hơn so với cùng kỳ năm 2025 (14 trường hợp).

Đáng chú ý, đây là một trong 10 bệnh truyền nhiễm có tỉ lệ tử vong cao nhất (lên đến 50% nếu không điều trị kịp thời). Bệnh diễn tiến cực kỳ nhanh, có thể khiến một người đang khỏe mạnh tử vong chỉ trong vòng 24 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng.

2. Nhận diện “Kẻ sát nhân” thầm lặng

Bệnh do não mô cầu là gì?

Bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Đây là loại vi khuẩn có nhiều chủng huyết thanh, trong đó các chủng A, B, C, Y, W-135 là những tác nhân nguy hiểm nhất gây ra các bệnh lý nghiêm trọng.

Cơ chế lây truyền và ổ chứa:

• Ổ chứa: Con người là ổ chứa duy nhất của mầm bệnh.
• Người lành mang trùng: Khoảng 10 – 20% dân số khỏe mạnh có mang vi khuẩn trong người nhưng không biểu hiện triệu chứng, tạo thành nguồn lây âm thầm trong cộng đồng.
• Đường lây: Qua đường hô hấp khi hít phải dịch tiết (nước bọt, dịch mũi họng) bắn ra từ người bệnh hoặc người lành mang trùng qua hắt hơi, ho.

Đối tượng nguy cơ cao:

• Trẻ em dưới 5 tuổi.
• Thanh thiếu niên từ 14 đến 20 tuổi.
• Người sống trong môi trường tập thể: Ký túc xá, nhà trẻ, trường học.
• Người bị suy giảm miễn dịch.

3. Triệu chứng điển hình và biến chứng nguy hiểm

Triệu chứng ban đầu thường gây nhầm lẫn với cúm, nhưng tiến triển rất nhanh trong vài giờ:

• Sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn/nôn.
• Tử ban (Dấu hiệu đặc trưng): Xuất hiện các nốt đỏ hoặc tím bầm trên da, lan rộng rất nhanh.
• Hội chứng màng não: Cứng cổ, gáy, co giật, hôn mê.

Biến chứng: Nếu không tử vong, bệnh nhân vẫn có thể đối mặt với những di chứng nặng nề suốt đời như điếc, liệt, tổn thương não.

4. Vắc xin – “Lá chắn” bảo vệ tối ưu

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh chủ động, then chốt và hiệu quả nhất, giúp bảo vệ đến 90-95% nguy cơ mắc bệnh nặng, giảm thiểu tử vong và biến chứng.

Dưới đây là các loại vắc xin hiện có tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định:

Khuyến cáo bổ sung: Phối hợp vắc xin: Để có sự bảo vệ toàn diện nhất, người dân nên tiêm đủ các loại vắc xin để bao phủ đầy đủ 5 chủng gây bệnh chính (A, B, C, Y, W-135).

Theo dõi sau tiêm: Cần ở lại cơ sở y tế 30 phút để theo dõi phản ứng sau tiêm và tiếp tục theo dõi tại nhà trong 24-48 giờ theo hướng dẫn của bác sĩ.

5. Các biện pháp phòng bệnh phối hợp

Bên cạnh vắc xin, cần thực hiện nghiêm túc:

• Rửa tay thường xuyên, súc họng bằng nước muối sinh lý.
• Che miệng khi ho/hắt hơi, đeo khẩu trang nơi đông người.
• Giữ nhà cửa thông thoáng, nâng cao thể trạng qua ăn uống và tập luyện.

THÔNG TIN LIÊN HỆ TIÊM CHỦNG

Bệnh viện Nhân dân Gia Định tự hào có đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, quy trình tiêm chủng an toàn và bảo quản vắc xin đạt chuẩn quốc tế.

Đừng để sự chậm trễ dẫn đến những hối tiếc không đáng có. Hãy tiêm ngừa ngay hôm nay để bảo vệ bản thân và gia đình!