SƯNG ĐAU TINH HOÀN SAU QUAI BỊ: ĐỪNG ĐỂ ĐẾN LÚC LO HIẾM MUỘN MỚI NHỚ VACCINE
Một tuần sau khi bị sưng đau vùng mang tai nhưng không đi khám, anh N.H.H, 33 tuổi, ngụ TP.HCM, bất ngờ sốt cao kèm sưng đau tinh hoàn trái. Tại Phòng khám Nam khoa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, các bác sĩ ghi nhận người bệnh có biểu hiện phù hợp với viêm tinh hoàn sau quai bị. Điều khiến anh H. lo lắng nhất là nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Anh đã có một con và vẫn mong muốn có thêm em bé thứ hai.
Mới đây, anh N.H.H đến Phòng khám Nam khoa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định trong tình trạng sốt cao, sưng đau tinh hoàn trái. Qua thăm khám, bác sĩ ghi nhận tinh hoàn trái sưng đau, không có triệu chứng tiểu buốt, tiểu đau hay dấu hiệu điển hình của nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Khai thác bệnh sử cho thấy khoảng một tuần trước đó, người bệnh từng bị sưng đau tuyến mang tai hai bên nhưng nghĩ là bệnh nhẹ nên không đi khám.
Từ bệnh sử và biểu hiện lâm sàng, các bác sĩ nghĩ nhiều đến viêm tinh hoàn do quai bị. Người bệnh được chỉ định xét nghiệm kháng thể quai bị, điều trị triệu chứng, hạ sốt, giảm đau, nâng đỡ bìu, theo dõi diễn tiến và hỗ trợ tổng trạng. Sau khi tình trạng ổn định, người bệnh được hẹn tái khám và theo dõi tinh dịch đồ sau giai đoạn điều trị.
“Tôi mới có một bé và vẫn mong muốn có thêm em bé thứ hai nên khi nghe bác sĩ nói quai bị có thể ảnh hưởng đến tinh hoàn, tôi rất lo. May là được bác sĩ giải thích, điều trị và hướng dẫn theo dõi”, anh H. chia sẻ.
BS Nguyễn Gia Kỳ, Phòng khám Nam khoa, Khoa Ngoại thận – Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết quai bị là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, thường lây qua giọt bắn đường hô hấp, nước bọt hoặc tiếp xúc gần với người mắc bệnh. Nhiều người vẫn nghĩ quai bị chỉ gặp ở trẻ em, nhưng thực tế người lớn chưa từng mắc bệnh hoặc chưa tiêm vaccine vẫn có thể mắc.
Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau vùng hàm, sau đó xuất hiện sưng đau vùng tuyến mang tai. Với nam giới sau tuổi dậy thì, điều cần đặc biệt chú ý là tình trạng sưng đau tinh hoàn xuất hiện sau đợt sốt hoặc sưng tuyến mang tai. Đây có thể là biểu hiện của viêm tinh hoàn do quai bị.
“Nam giới có sưng đau tinh hoàn sau một đợt nghi quai bị không nên chủ quan chờ tự hết. Cần đi khám sớm để bác sĩ đánh giá đúng nguyên nhân. Không phải cứ đau tinh hoàn là do quai bị. Một số bệnh lý cấp cứu như xoắn tinh hoàn nếu chậm trễ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tinh hoàn”, BS Gia Kỳ nhấn mạnh.
Theo các bác sĩ, viêm tinh hoàn do quai bị hiện không có thuốc đặc trị tiêu diệt virus. Việc điều trị chủ yếu là giảm triệu chứng, kiểm soát sốt đau, nâng đỡ bìu, uống đủ nước, theo dõi sát diễn tiến và tái khám theo hẹn. Khi có sốt cao, đau tinh hoàn tăng nhanh, bìu sưng đỏ, đau kèm buồn nôn hoặc nôn ói, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được loại trừ các tình trạng cấp cứu.
Điều đáng lo là trong thực tế, không ít người khi bị sưng đau vùng mang tai hoặc đau tinh hoàn lại tự xử trí tại nhà bằng cách đắp lá, bôi thuốc truyền miệng, uống thuốc không rõ nguồn gốc hoặc tự mua kháng sinh, kháng viêm. Những cách làm này không giúp điều trị đúng nguyên nhân, thậm chí có thể làm chậm thời điểm đi khám và bỏ sót bệnh nặng.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi nghi mắc quai bị, người bệnh nên nghỉ ngơi, theo dõi sức khỏe và hạn chế tiếp xúc gần với người khác trong giai đoạn có khả năng lây bệnh, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người chưa tiêm vaccine hoặc chưa rõ tình trạng miễn dịch. Người bệnh cần đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên, không dùng chung ly, muỗng, khăn mặt hoặc các vật dụng có thể dính nước bọt. Nghỉ ngơi là cần thiết khi sốt hoặc đau nhiều, nhưng không nên hiểu đơn giản là chỉ “nằm yên cho qua bệnh”. Điều quan trọng hơn là phát hiện dấu hiệu bất thường, đi khám đúng lúc và tránh lây bệnh cho người xung quanh.
Từ trường hợp của anh H., Phòng khám Nam khoa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định khuyến cáo người dân cần quan tâm hơn đến tiêm chủng phòng quai bị. Vaccine phòng quai bị, thường nằm trong vaccine phối hợp sởi – quai bị – rubella, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng liên quan. Trẻ em cần được tiêm đầy đủ theo lịch khuyến cáo. Người trưởng thành chưa từng mắc quai bị, chưa tiêm vaccine hoặc không nhớ rõ tình trạng tiêm chủng nên chủ động trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn phù hợp.
“Quai bị là bệnh có thể phòng ngừa. Đừng để đến khi nam giới bị sưng đau tinh hoàn, lo ảnh hưởng sinh sản, gia đình mới bắt đầu nghĩ đến vaccine. Tiêm chủng đầy đủ không chỉ bảo vệ bản thân mà còn giúp giảm nguy cơ lây bệnh cho cộng đồng”, bác sĩ Nguyễn Gia Kỳ khuyến cáo.
Với nam giới, đặc biệt là người trong độ tuổi sinh sản, các biểu hiện sưng đau tinh hoàn không nên bị xem nhẹ. Việc đi khám sớm giúp chẩn đoán đúng nguyên nhân, điều trị kịp thời, tránh các sai lầm trong tự điều trị và theo dõi lâu dài sức khỏe sinh sản khi cần thiết.
Tổng Lượt Truy Cập: 876718
Số Người Đang Online : 34