ĐAU CỔ VAI GÁY Ở NGƯỜI TRẺ: CẢNH BÁO TỪ THÓI QUEN CÚI ĐẦU SỬ DỤNG THIẾT BỊ ĐIỆN TỬ
ThS.BS.CKII Dương Minh Trí, Trưởng khoa Nội Cơ Xương Khớp – Bệnh viện Nhân dân Gia Định
Do tính chất công việc phải thường xuyên sử dụng máy tính, điện thoại và trả lời tin nhắn của khách hàng gần như liên tục, chị L.T.Y.P, ngụ phường Gia Định, TP.HCM bắt đầu xuất hiện tình trạng đau mỏi vùng cổ vai gáy. Ban đầu, chị chỉ cảm thấy cổ và 2 vai hơi ê ẩm. Vì nghĩ đây là biểu hiện mệt mỏi thông thường nên chị chưa chú ý điều chỉnh thói quen làm việc. Tuy nhiên, sau khoảng 1 đến 2 năm, tình trạng đau ngày càng rõ hơn. Mỗi khi cúi đầu hoặc nghiêng cổ sang 2 bên, chị cảm thấy đau nhức; cơn đau từ vùng cổ lan xuống 2 vai, ra sau gáy, lên vùng chẩm và đôi lúc gây nhức đầu.

Chị P. chia sẻ: “Công việc của tôi là tư vấn, trả lời tin nhắn cho học viên nên gần như lúc nào có người nhắn cũng phải phản hồi. Lúc đầu chỉ đau nhẹ, nhưng càng về sau tình trạng càng tăng dần. Khi thấy cổ vai gáy đau nhiều hơn, tôi quyết định đi khám”.
1. Tư thế “cổ rùa” ngày càng phổ biến ở người trẻ
Theo ThS.BS.CKII Dương Minh Trí, Trưởng khoa Nội Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, trước đây, đau cổ vai gáy và thoái hóa cột sống cổ thường được xem là vấn đề hay gặp ở người lớn tuổi, chủ yếu liên quan đến quá trình thoái hóa tự nhiên của xương khớp. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, số người trẻ đến khám vì đau cổ vai gáy có xu hướng gia tăng. Không ít trường hợp mới khoảng 20 – 30 tuổi, là học sinh, sinh viên, nhân viên văn phòng hoặc những người thường xuyên sử dụng điện thoại, máy tính trong thời gian dài.
Một trong những nguyên nhân quan trọng là tư thế đầu cúi thấp hoặc đưa ra phía trước khi nhìn màn hình. Nếu tư thế này được duy trì liên tục nhiều giờ mỗi ngày, vùng cổ dần hình thành dáng đưa ra trước, thường được gọi nôm na là tư thế “cổ rùa”.
“Khi đầu cúi xuống, ngay cả ở một góc không quá lớn, áp lực tác động lên cột sống cổ, hệ cơ và dây chằng xung quanh cũng tăng lên đáng kể. Tình trạng này kéo dài nhiều ngày, nhiều tháng sẽ khiến vùng cổ vai gáy bị quá tải”, ThS.BS.CKII Dương Minh Trí cho biết.
2. Từ đau mỏi thông thường đến đau mạn tính
Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường cảm thấy:
- Đau hoặc mỏi vùng sau gáy và 2 vai.
- Cứng cổ, khó chịu khi cúi hoặc xoay đầu.
- Cơn đau lan lên vùng đầu, gây nhức đầu.
- Giảm khả năng tập trung khi làm việc.
- Khó ngủ hoặc ngủ không sâu do đau mỏi kéo dài.
Nếu không thay đổi tư thế làm việc và tiếp tục sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài, cơn đau có thể trở thành mạn tính. Hình dạng sinh lý của cột sống cổ cũng có nguy cơ bị thay đổi, làm tăng khả năng thoái hóa cột sống cổ sớm ngay khi người bệnh còn trẻ.
Tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, các bác sĩ chuyên khoa Cơ Xương Khớp đã tiếp nhận nhiều người bệnh trẻ bị đau cổ vai gáy kéo dài trên 3 tháng. Một số trường hợp không chỉ đau tại cổ mà còn xuất hiện cảm giác tê, buốt hoặc đau lan từ vai xuống cánh tay.
Đây có thể là dấu hiệu cho thấy tình trạng tổn thương đã ảnh hưởng sâu hơn đến cột sống, đĩa đệm hoặc các rễ thần kinh.
3. Đau cổ vai gáy có nguy hiểm không?
Đau cổ vai gáy do sai tư thế ban đầu có thể chỉ gây cảm giác khó chịu, nhưng người bệnh không nên chủ quan. Khi tình trạng kéo dài, người bệnh có thể thường xuyên đau đầu, mất ngủ, giảm tập trung và giảm hiệu suất học tập, làm việc.
Ở mức độ nặng hơn, thoái hóa cột sống cổ hoặc tổn thương đĩa đệm có thể gây chèn ép thần kinh, dẫn đến đau lan, tê buốt hoặc hạn chế vận động vùng vai, cánh tay và bàn tay.
Theo ThS.BS.CKII Dương Minh Trí, những trường hợp chèn ép thần kinh nghiêm trọng, không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể phải can thiệp chuyên sâu, thậm chí phẫu thuật. Vì vậy, việc nhận biết sớm và điều chỉnh thói quen ngay từ khi mới xuất hiện đau mỏi có ý nghĩa rất quan trọng.
4. Làm thế nào để phòng ngừa tư thế “cổ rùa”?
Trong thời đại công nghệ số, việc ngừng hoàn toàn sử dụng điện thoại hoặc máy tính là điều khó thực hiện. Tuy nhiên, mỗi người có thể chủ động giảm áp lực lên cột sống cổ bằng những thay đổi đơn giản:
– Điều chỉnh bàn, ghế và màn hình: Bàn làm việc và ghế ngồi cần được sắp xếp phù hợp để cơ thể giữ được tư thế thẳng tự nhiên. Ghế nên có điểm tựa cho vùng lưng và cổ. Khi sử dụng máy tính hoặc điện thoại, cần hạn chế cúi thấp hoặc đưa đầu quá xa về phía trước.
– Không duy trì 1 tư thế quá lâu: Sau khoảng 20 phút nhìn màn hình, nên dành ít nhất 20 giây nhìn ra vị trí xa, đồng thời thay đổi tư thế. Người làm việc văn phòng có thể đứng dậy, đi lại nhẹ nhàng, vươn vai hoặc vận động tay chân để thư giãn cơ.
– Tăng cường vận động: Ít vận động là một trong những yếu tố khiến vùng cơ cổ vai gáy dễ bị căng cứng. Người thường xuyên ngồi làm việc nên duy trì hoạt động thể chất phù hợp, kết hợp các động tác vận động nhẹ vùng cổ, vai và lưng.
– Chủ động thăm khám khi có dấu hiệu bất thường: Người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa Cơ Xương Khớp nếu đau cổ vai gáy kéo dài, tái diễn nhiều lần, ảnh hưởng giấc ngủ hoặc công việc; đặc biệt khi có biểu hiện đau lan xuống vai, cánh tay, tê buốt hoặc hạn chế vận động.
Đau cổ vai gáy ở người trẻ không còn là tình trạng hiếm gặp. Ba yếu tố thường phối hợp gây bệnh là tư thế không đúng, thời gian sử dụng thiết bị điện tử kéo dài và thiếu vận động. Điều chỉnh sớm những thói quen này chính là cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ cột sống cổ và hạn chế nguy cơ thoái hóa khi còn trẻ.
Mọi thông tin xin vui lòng liên hệ Khoa Nội Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định:
– Lầu 3, Khu B, Bệnh viện Nhân dân Gia Định
– Điện thoại: 0283 841 2692, bấm tiếp 265
