TÁO BÓN NGÀY TẾT: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH PHÒNG NGỪA

TÁO BÓN NGÀY TẾT: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH PHÒNG NGỪA

• 23/01/2025
• Bích Hạnh

BS Võ Hồng Lan Phương. TS. BS. Võ Hồng Minh Công

Khoa Nội Tiêu hóa bệnh viện Nhân dân Gia Định

Tết Nguyên Đán là dịp lễ hội vui vẻ và là thời gian để mọi người sum vầy bên gia đình, bạn bè, thưởng thức những món ăn ngon và tham gia các hoạt động giải trí. Tuy nhiên, trong những ngày Tết, thói quen ăn uống và sinh hoạt thay đổi có thể dẫn đến những vấn đề tiêu hóa, trong đó táo bón là một tình trạng phổ biến mà nhiều người gặp phải. Nếu không được điều trị đúng cách, táo bón có thể gây ra cảm giác khó chịu và ảnh hưởng đến sức khỏe trong suốt kỳ nghỉ lễ.

Nguyên nhân gây táo bón ngày Tết:

Chế độ ăn uống thay đổi: Trong dịp Tết, việc ăn uống thường xuyên và tiêu thụ các món ăn khô, gia vị, và thực phẩm khó tiêu ít chất xơ có thể khiến hệ tiêu hóa gặp khó khăn, dẫn đến táo bón.

Thiếu chất xơ: Thực đơn ngày Tết thường thiếu rau củ quả và các loại thực phẩm giàu chất xơ. Thiếu chất xơ sẽ làm giảm nhu động ruột, khiến phân trở nên cứng và khó di chuyển qua ruột.

Thiếu nước: Việc uống ít nước trong ngày Tết, ăn các món mặn hoặc uống nhiều bia rượu có thể làm giảm lượng nước trong cơ thể, khiến phân khô và khó đi ra ngoài.

Thói quen ăn uống không đều đặn: Trong những ngày Tết, nhiều người thường ăn uống thất thường, ăn nhiều vào ban đêm hoặc bỏ bữa sáng, làm rối loạn hoạt động của  hệ tiêu hóa và dễ dẫn đến táo bón.

Lười vận động: Dịp Tết là thời gian nhiều người dành cho việc nghỉ ngơi, vui chơi, ít vận động thể chất. Lười vận động làm giảm sự co bóp của ruột, gây trì trệ trong quá trình tiêu hóa và dẫn đến táo bón.

Triệu chứng của táo bón ngày Tết:

Táo bón thường có các triệu chứng sau:

Đi đại tiện ít hơn 3 lần mỗi tuần: Một dấu hiệu phổ biến của táo bón là đi vệ sinh không thường xuyên, thường ít hơn ba lần mỗi tuần.

Phân cứng, khô và vón cục: Phân sẽ trở nên khô, cứng và khó đi ra ngoài, đôi khi có thể gây đau khi đại tiện.

Cảm giác đầy bụng, khó chịu: Người bị táo bón thường có cảm giác đầy bụng, chướng bụng, đau quặn bụng.

Cảm giác đi tiêu không hết: Sau khi đi tiêu, bạn vẫn cảm thấy buồn mắc đi tiêu.

Cách phòng ngừa táo bón ngày Tết:

Để tránh tình trạng táo bón trong những ngày Tết, bạn có thể thực hiện những biện pháp sau:

Ăn uống cân đối và đầy đủ chất xơ: Cố gắng ăn nhiều rau xanh, trái cây và các loại thực phẩm giàu chất xơ để giúp làm mềm phân và thúc đẩy nhu động ruột. Các món ăn như salad, rau luộc, trái cây tươi sẽ rất tốt cho tiêu hóa.

Uống đủ nước: Đảm bảo uống đủ lượng nước mỗi ngày, đặc biệt là sau các bữa ăn nhiều gia vị, mặn hoặc uống bia, rượu. Nước giúp làm mềm phân và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả.

Ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày: Thay vì ăn ba bữa lớn, hãy chia nhỏ bữa ăn trong ngày để giảm áp lực lên dạ dày và đường ruột. Điều này cũng giúp tiêu hóa dễ dàng hơn và giảm nguy cơ táo bón.

Tăng cường vận động thể chất: Trong dịp Tết, bạn có thể tham gia các hoạt động như đi bộ, chơi thể thao nhẹ nhàng hoặc các trò chơi ngoài trời với gia đình và bạn bè. Vận động giúp tăng cường nhu động ruột và giảm nguy cơ táo bón.

Tránh ăn quá nhiều thực phẩm khó tiêu: Hãy hạn chế ăn các món chiên rán, thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ăn chứa nhiều đường và gia vị cay. Những món ăn này có thể làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa và dẫn đến táo bón.

Cách điều trị táo bón trong những ngày Tết:

Nếu không may bị táo bón trong những ngày Tết, bạn có thể thử các biện pháp đơn giản tại nhà:

Uống nhiều nước: Hãy bổ sung nước và các dung dịch bù nước điện giải để giúp cơ thể duy trì cân bằng nước và điện giải.

Ăn thức ăn dễ tiêu hóa: Trong thời gian táo bón, bạn có thể ăn những món dễ tiêu hóa như cháo, cơm trắng, chuối, khoai tây luộc để làm dịu dạ dày và giúp phân mềm hơn.

Sử dụng thuốc nhuận tràng: Nếu tình trạng táo bón kéo dài, bạn có thể sử dụng thuốc nhuận tràng nhẹ hoặc thuốc bôi trơn ruột (theo chỉ định của bác sĩ).

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu tình trạng táo bón kéo dài hơn 3 ngày, kèm theo các triệu chứng như đau bụng dữ dội, nôn mửa, hoặc có máu trong phân, bạn nên đi khám bác sĩ để được kiểm tra và điều trị kịp thời.

Kết luận:

Táo bón trong những ngày Tết có thể làm giảm đi niềm vui và sự thoải mái, nhưng với một số biện pháp phòng ngừa đơn giản như duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, uống đủ nước và vận động thường xuyên, bạn hoàn toàn có thể tận hưởng một mùa Tết khỏe mạnh. Hãy chú ý chăm sóc sức khỏe tiêu hóa để có một kỳ nghỉ trọn vẹn và vui vẻ bên gia đình và bạn bè.

Tài liệu tham khảo: Marc Bilodeau, et al. The Digestive System: From Basic Sciences to Clinical Practice 2022