ĂN TẾT VUI KHỎE: KIỂM SOÁT TỐT HUYẾT ÁP VÀ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

“Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ

Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh…”

Hai câu thơ của nhà thơ Nguyễn Bính gợi lên không khí Tết xưa giản dị, ấm áp và đậm đà bản sắc dân tộc. Ngày nay, cùng với đời sống ngày càng nâng cao, mâm cơm ngày Tết trở nên phong phú với nhiều món ăn, bánh mứt, đồ uống giàu đường, muối và chất béo. Ông bà ta có câu: “Họa từ miệng mà ra”, nhắc nhở rằng việc ăn uống thiếu kiểm soát có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Vì vậy, làm sao để kiểm soát tốt huyết áp và bệnh đái tháo đường trong những ngày Tết là vấn đề đặc biệt quan tâm, nhất là đối với những người đang mắc các bệnh mạn tính, nhằm đón Tết trọn vẹn, vui xuân mà vẫn an toàn cho sức khỏe.

Với người bệnh đái tháo đường

Người bệnh đái tháo đường cần chú ý đến lượng tinh bột nạp vào, hạn chế các thực phẩm có hàm lượng đường cao, đồng thời tăng cường ăn rau xanh và uống đủ nước. Các món ăn được chế biến từ nếp như bánh chưng, bánh tét thường làm đường huyết tăng cao hơn so với cơm, mì, bún hay miến. Vì vậy, người bệnh vẫn có thể ăn bánh chưng, bánh tét nhưng với lượng nhỏ, dùng để thay thế cơm và có thể luân phiên các bữa ăn với bún, miến để đa dạng khẩu phần.

Các loại mứt Tết, bánh kẹo ngọt, trái cây sấy chứa nhiều đường nên cần hạn chế để tránh tình trạng “kiêng ba năm, hại một giờ”. Những loại nước ngọt có gas làm đường huyết tăng nhanh, vì vậy nên thay bằng các loại thức uống không gas, ít hoặc không đường.

Việc sử dụng bia rượu cần được cân nhắc cẩn thận, ưu tiên các loại có nồng độ cồn thấp, uống với lượng hạn chế (khoảng 1 lon bia/ngày), bởi bia rượu không chỉ làm tăng đường huyết mà còn làm tăng năng lượng dư thừa, dễ dẫn đến thừa cân, béo phì.

Với người bệnh tăng huyết áp

Sau các bữa ăn nhiều dầu mỡ ngày Tết, nhiều người có xu hướng chuyển sang ăn các loại mắm, thịt ngâm muối, cá khô, thịt khô. Đây đều là những thực phẩm có hàm lượng muối rất cao, dễ gây cơn tăng huyết áp. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng muối tiêu thụ mỗi ngày nên dưới 5g (tương đương 1 muỗng cà phê nhỏ). Tuy nhiên, nhiều món ăn ngày Tết như bánh chưng, đặc biệt khi ăn kèm với củ kiệu muối chua, thịt kho hột vịt, thường có hàm lượng muối vượt mức khuyến nghị. Người bệnh tăng huyết áp cần lưu ý lựa chọn các món ít muối, ưu tiên các món canh, luộc, hấp… nhằm giúp kiểm soát huyết áp tốt hơn trong những ngày Tết.

Nguy cơ tăng huyết áp trong dịp Tết không chỉ đến từ thực phẩm mà còn liên quan đến thói quen sinh hoạt như uống bia rượu, căng thẳng, thức khuya và thời tiết lạnh. Thống kê tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho thấy, trong những ngày Tết, số trường hợp đến khám vì tăng huyết áp chiếm tỷ lệ đáng kể. Vì vậy, việc ăn nhạt hợp lý, ngủ đủ giấc, hạn chế bia rượu và duy trì vận động đều đặn chính là chìa khóa giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả trong những ngày đầu năm.

Bên cạnh đó, ngày Tết thường có nhiều thức ăn nấu sẵn, hâm đi hâm lại, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Người bệnh cần tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi; các món ăn đã để lâu nhiều ngày nên mạnh dạn loại bỏ để tránh “tiền mất tật mang”.

Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, kính chúc quý vị nhiều sức khỏe, kiên trì tuân thủ kế hoạch chăm sóc sức khỏe lâu dài, ăn uống điều độ, sinh hoạt hợp lý để luôn an vui và “Thọ tỷ Nam Sơn”.

BS.CKII Đỗ Thị Hạ Kỳ – Khoa Nội tiết thận, Bệnh viện Nhân dân Gia Định