LÀN DA “BREAK – OUT” NGÀY TẾT: CÁCH KHẮC PHỤC HIỆU QUẢ
Tết là dịp sum vầy, nghỉ ngơi và tận hưởng những bữa ăn ngon. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm nhiều người gặp tình trạng làn da “break-out” ngày Tết do những bữa tiệc kéo dài, lịch sinh hoạt đảo lộn cùng những món ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ và đường. Hậu quả là ngay sau kỳ nghỉ, không ít người mất tự tin trong những ngày đầu năm. Nhưng đừng lo lắng! Với cách tiếp cận phù hợp, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát tình trạng mụn do dịp lễ gây ra và giữ cho làn da luôn rạng rỡ.
Vậy làm thế nào để “giải cứu” làn da nhanh chóng và an toàn? Dưới đây là tư vấn chuyên môn từ BS.CK1 Đào Trọng Nghĩa – Phòng khám Da liễu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định về những cách giúp bạn tận hưởng mùa lễ, Tết mà không phải đánh đổi làn da khỏe, sạch mụn.

“BREAK-OUT” LÀ GÌ?
– “Break-out” trong da liễu được hiểu là hiện tượng “Bùng phát mụn”.
– Đây là tình trạng làn da đang bình thường bỗng nhiên nổi lên nhiều nốt mụn cùng một lúc trong thời gian ngắn ở bất cứ đâu trên mặt, thậm chí lan xuống cổ, lưng. Nó diễn ra bất ngờ và rầm rộ hơn so với việc thỉnh thoảng mọc 1-2 nốt mụn. Đặc biệt, tình trạng này có thể xảy ra ngay cả ở những người trước đây ít bị mụn. Báo hiệu hàng rào bảo vệ da đang bị tổn thương hoặc cơ thể đang bị rối loạn.
NGUYÊN NHÂN GÂY “BREAK-OUT” NGÀY TẾT?
Có 4 nguyên nhân chính trong ngày Tết kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh.
– Căng thẳng gia tăng: Áp lực mua sắm quà tặng, tổ chức các buổi gặp gỡ và cân bằng lịch sinh hoạt có thể làm tăng nồng độ cortisol trong cơ thể; từ đó kích hoạt tình trạng mụn bùng phát (break-out).
– Chế độ ăn uống thay đổi: Các món ngọt và đồ uống nhiều đường xuất hiện nhiều hơn vào dịp Tết. Điều này có thể góp phần gây ra hoặc làm nặng thêm tình trạng mụn. Đường làm tăng insulin, từ đó kích hoạt phản ứng viêm và làm tăng tiết bã nhờn. Trong khi đó, rượu bia lại gây mất nước cho da, làm rối loạn hàng rào bảo vệ da và thúc đẩy tình trạng viêm.
– Sinh hoạt không điều độ: Thức khuya, thiếu ngủ, lịch sinh hoạt đảo lộn.
– Chăm sóc da không phù hợp: Trang điểm nhiều và dày cả ngày, lơ là tẩy trang không kỹ, bỏ qua các bước dưỡng da cơ bản. Khiến lỗ chân lông bị bít tắc hoàn toàn.
DẤU HIỆU NHẬN BIẾT LÀN DA ĐANG “BREAK-OUT”
– Số lượng: Mọc ồ ạt nhiều nốt trong thời gian ngắn (sau 1 đêm hoặc vài ngày).
– Tính chất: Thường đi kèm tình trạng da đỏ, kích ứng, ngứa hoặc châm chích. Da đổ dầu nhiều.
– Vị trí: Xuất hiện ở bất cứ đâu trên mặt, thậm chí lan xuống cổ, lưng.
CÁCH KHẮC PHỤC “BREAK-OUT” HIỆU QUẢ TRONG NGÀY TẾT
- Duy trì quy trình chăm sóc da hằng ngày (kể cả khi bạn bận rộn)
Chúng tôi hiểu rằng mùa Tết có thể rất bận rộn nhưng việc duy trì đều đặn quy trình chăm sóc da là vô cùng quan trọng. Dù mệt mỏi đến đâu, bạn cũng nên cố gắng không bỏ qua những bước chăm sóc da cơ bản sau:
– Làm sạch kép (double cleanse) để loại bỏ lớp trang điểm và bụi bẩn, đặc biệt sau khi tham dự tiệc hoặc sự kiện đặc biệt. Chọn sữa rửa mặt dịu nhẹ, độ pH cân bằng (5.5).
– Tẩy tế bào chết nhẹ nhàng để ngăn ngừa sự tích tụ của tế bào da chết. 2-3 lần mỗi tuần.
– Dưỡng ẩm để duy trì độ ẩm cho da, sử dụng kem dưỡng ẩm phù hợp với loại da kể cả khi bạn có làn da dầu, cả sáng và tối. Bắt buộc phải có để phục hồi hàng rào bảo vệ da. Ưu tiên dạng gel/lotion thấm nhanh chứa B5 (Panthenol), HA (Hyaluronic Acid) hoặc Ceramide.
– Tuyệt đối không đi ngủ khi chưa tẩy trang, kể cả khi chỉ trang điểm “nhẹ”.
– Chống nắng: Bảo vệ da khỏi tia UV là bắt buộc để tránh thâm mụn về sau.
Hãy mang theo các phiên bản dung tích nhỏ của những sản phẩm chăm sóc da mà bạn yêu thích khi đi du lịch để bạn luôn có sẵn các sản phẩm thiết yếu cho việc chăm sóc da.
- Chú ý đến chế độ ăn uống
Đúng là mùa lễ, Tết thường gắn liền với việc ăn uống thoải mái hơn, nhưng điều độ chính là chìa khóa. Các thực phẩm giàu đường và sữa có thể tăng tiết bã nhờn và gây viêm, từ đó dẫn đến tình trạng mụn bùng phát (break-out). Hãy cố gắng cân bằng những món ăn ngày Tết bằng cách bổ sung nhiều rau xanh và trái cây tươi vì chúng giàu chất chống oxy hóa và vitamin, giúp bảo vệ làn da khỏi stress oxy hóa. Bạn không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn các món ăn hay đồ uống yêu thích trong dịp lễ. Việc thưởng thức có chừng mực là rất quan trọng, đồng thời nên:
– Uống 2 – 2.5 lít nước lọc mỗi ngày để hỗ trợ gan thận thải độc sau những bữa tiệc rượu bia và không chỉ hỗ trợ tiêu hóa sau những bữa ăn thịnh soạn ngày Tết mà còn giúp làn da luôn căng mịn và khỏe mạnh.
– Kết hợp thực phẩm nhiều đường với đạm hoặc chất béo lành mạnh.
– Uống nước lọc xen kẽ khi ăn đồ ngọt hoặc dùng rượu bia.
– Tránh ăn vặt bánh ngọt và uống đồ có đường suốt cả ngày. Cắt giảm đường và sữa động vật trong 1-2 tuần sau Tết.
- Giảm thiểu căng thẳng trong dịp lễ, Tết
Nói thì dễ hơn làm, nhưng việc tìm ra những cách để kiểm soát căng thẳng trong dịp lễ, Tết có thể giúp hạn chế sự gia tăng cortisol và ngăn ngừa mụn liên quan đến stress. Bạn có thể thử những cách sau:
– Thực hành các bài tập hít thở sâu hoặc thiền để giúp tinh thần thư giãn và ổn định hơn.
– Dành những khoảng nghỉ ngắn trong những ngày bận rộn để tái tạo năng lượng.
– Hãy ưu tiên chất lượng giấc ngủ cũng như thời lượng ngủ, duy trì giờ đi ngủ đều đặn trước 23h, xây dựng thói quen thư giãn trước khi ngủ và giữ cho phòng ngủ tối, mát và yên tĩnh, kể cả khi điều đó đồng nghĩa với việc rời buổi tiệc sớm hơn.
– Bạn nên lên kế hoạch trước, tránh sắp xếp lịch trình quá dày và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ bạn bè, người thân. Các kỹ thuật thư giãn như hít thở sâu, thiền và yoga, cùng với việc duy trì hoạt động thể chất đều đặn, cũng có thể mang lại hiệu quả tích cực.
- Xử lý mụn sớm ngay từ đầu
Đừng đợi đến khi mụn bùng phát nghiêm trọng. Ngay khi xuất hiện dấu hiệu mụn đầu tiên, hãy chấm mụn bằng các sản phẩm chứa salicylic acid (BHA) hoặc benzoyl peroxide để giảm viêm và thúc đẩy quá trình lành da.
Tránh nặn mụn! Chúng tôi hiểu rằng việc nặn mụn rất dễ khiến bạn “khó cưỡng” nhưng hành động này có thể gây ra nhiều vấn đề. Nặn mụn làm vi khuẩn lan rộng, tăng tình trạng viêm, gây thâm hoặc sẹo và kéo dài thời gian lành da. Cách tốt nhất là tránh bóp, nặn mụn và thay vào đó sử dụng sản phẩm chấm mụn để hạn chế tổn thương da thêm.
Việc nặn mụn có thể gây sẹo và làm vi khuẩn lan rộng, khiến tình trạng mụn trở nên nghiêm trọng hơn.
- Thực hiện liệu trình chăm sóc da sau dịp lễ, Tết
– Sau dịp lễ, Tết, làn da của bạn thường cần được thanh lọc và phục hồi. Việc đặt lịch chăm sóc da chuyên nghiệp có thể giúp làm sạch lỗ chân lông bị bít tắc, loại bỏ tế bào da chết và bổ sung độ ẩm cần thiết cho da giúp phục hồi và tái tạo làn da sau những ngày bận rộn của mùa lễ, Tết.
Lưu ý: Thời tiết lạnh có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ da. Nếu bạn đang sống ở vùng khí hậu lạnh hoặc di chuyển đến nơi có thời tiết lạnh trong dịp Tết này, không khí lạnh và điều kiện thời tiết khắc nghiệt có thể làm da bị khô và lấy đi lớp dầu tự nhiên bảo vệ da. Điều này khiến hàng rào bảo vệ da suy yếu, dẫn đến khô da, đỏ da, nứt nẻ và ngứa. Ngoài ra, việc sử dụng hệ thống sưởi trong nhà còn có thể làm tình trạng này trầm trọng hơn do tiếp tục làm mất độ ẩm của da. Hãy sử dụng kem dưỡng ẩm giàu dưỡng chất, không gây bít tắc lỗ chân lông (non-comedogenic) để chống khô da và hỗ trợ hàng rào bảo vệ da. Tránh các sản phẩm làm sạch quá mạnh và chỉ nên tắm bằng nước ấm, không quá nóng.
KHI NÀO CẦN ĐI GẶP BÁC SĨ?
– Mụn viêm nhiều, đau, lan nhanh.
– “Break-out” kéo dài sau Tết không cải thiện.
– Da có dấu hiệu nhiễm trùng (mụn mủ) hoặc để lại thâm, sẹo.
– Hay bạn đã áp dụng các biện pháp trên trong 1-2 tuần mà tình trạng không cải thiện hãy đến ngay chuyên khoa Da liễu. Các bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị chuyên sâu (thuốc uống, chiếu đèn LED…) để kiểm soát tình trạng kịp thời.
– Mặc dù mụn trong dịp Tết là tình trạng thường gặp nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa. Kiểm soát tốt các yếu tố kích hoạt và lựa chọn đúng liệu trình điều trị, bạn có thể giữ cho làn da luôn sạch khỏe, ổn định và rạng rỡ trong suốt mùa Tết.
– Làn da khỏe đẹp là nền tảng cho sự tự tin trong năm mới. Đừng để làn da “break-out” ngày Tết làm ảnh hưởng đến niềm vui sum họp. Chăm sóc da đúng cách và chủ động thăm khám khi cần thiết chính là chìa khóa giúp bạn lấy lại làn da mịn màng, rạng rỡ.
Liên hệ: Phòng khám Da liễu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định – 0283 841 2692, bấm tiếp 628.
Tài liệu tham khảo
- Yaser Taha Melibary, Salim Alkeraye. Occasional acne; an acne variant. Clin Cosmet Investig Dermatol. 2019 Apr.
- Guguluș DL et al. The Epidemiology of Acne in the Current Era: Trends and Clinical Implications. Cosmetics. 2025.
- What Causes Acne? Understanding the Key Triggers and How to Manage Them. Apollo247 Health Topics. 2025.
BS.CK1 Đào Trọng Nghĩa – Phòng khám Da liễu, Bệnh viện nhân dân Gia Định
