SỐNG KHỎE NGÀY TẾT THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN

Tết Nguyên Đán là dịp sum vầy, tiễn năm cũ, đón năm mới. Tuy nhiên, nhịp sinh hoạt bị xáo trộn với những bữa tiệc liên miên, thực phẩm giàu đạm béo, cùng việc nghỉ ngơi không điều độ có thể khiến cơ thể mệt mỏi, dễ phát sinh bệnh tật. Áp dụng những nguyên lý đơn giản của Y học cổ truyền sẽ giúp bạn và gia đình giữ gìn sức khỏe, đón một mùa xuân thật sự an vui, trọn vẹn.

1. Ăn uống “Dưỡng Sinh” – Cân bằng Âm Dương

Theo Y học cổ truyền, Tết với nhiều thức ăn giàu đạm, nhiều dầu mỡ dễ gây “thấp nhiệt”, dẫn đến đầy bụng, khó tiêu, nóng trong người. Để bảo vệ hệ tiêu hóa nên Ăn chậm, nhai kỹ, không quá no giúp Tỳ Vị khỏe mạnh, tránh tình trạng “bội thực”, đầy bụng, khó tiêu.

Hài hòa các vị: Hạn chế các vị cay, nóng, ngọt, béo (dễ sinh thấp nhiệt). Tăng cường các món:

+ Thanh nhiệt, giải độc: Củ cải trắng, củ đậu, bí đao, cam, quýt, chanh, mướp đắng (có thể xào hoặc nấu canh).

+ Hành khí, tiêu thực: Dùng gia vị như gừng (ấm tỳ vị, chống lạnh bụng), tía tô (giải cảm, giải độc), húng quế, thì là (giảm đầy hơi).

Uống đủ nước ấm: Giúp thanh lọc cơ thể. Có thể dùng trà gừng mật ong (ấm bụng), trà atiso, trà hoa cúc (thanh nhiệt, an thần), nước lá vối (giúp tiêu hóa chất béo).

2. Hạn chế rượu bia – Bảo vệ gan và đảm khí huyết lưu thông

Ngày Tết thường có nhiều cuộc gặp gỡ, chúc tụng dễ dẫn đến lạm dụng rượu bia. Theo quan điểm Đông – Tây y, rượu dùng quá mức gây tổn thương gan, rối loạn huyết áp, làm khí huyết khó lưu thông.

+ Người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, viêm gan nên hạn chế hoặc tránh hoàn toàn rượu bia.

+ Nếu phải uống, hãy uống chậm, kết hợp nhiều nước lọc, không uống rượu không rõ nguồn gốc.

+ Tuyệt đối không lái xe sau khi sử dụng rượu bia.

3. Vận động – Dưỡng Thần – Giữ tinh thần thư thái

Vận động nhẹ nhàng sau những bữa ăn giúp khí huyết lưu thông, tiêu hao bớt năng lượng dư thừa. Tránh vận động mạnh ngay sau khi ăn.

Giữ tinh thần an hòa: Tết là để nghỉ ngơi, thư giãn. Tránh thức khuya triền miên (làm hao tổn âm huyết), cáu gắt, lo âu quá mức. Nên ngồi thiền, hít thở sâu, nghe nhạc nhẹ để cân bằng cảm xúc. Giữ tâm lý thoải mái, tránh căng thẳng quá mức. Đông y quan niệm “tâm an thì khí thuận”, tinh thần tốt giúp cơ thể khỏe mạnh hơn.

“Ngủ là thuốc bổ không mất tiền”. Giấc ngủ sâu giúp phục hồi chính khí, tăng cường sức đề kháng.

4. Phòng và xử lý một số vấn đề thường gặp bằng Y học cổ truyền

a. Đầy bụng, khó tiêu, ăn không ngon: Bài thuốc đơn giản: Gừng tươi + Vỏ quýt hãm nước sôi uống. Hoặc dùng rượu mơ (ô mai) pha loãng với nước ấm.

b. Cảm mạo, nhức đầu (do thay đổi thời tiết, đi lại nhiều):

Xông giải cảm: Dùng lá sả, tía tô, kinh giới, bạc hà, hương nhu nấu nước xông cho ra mồ hôi.

Uống nước gừng đường: Gừng tươi đập dập, thêm đường đỏ hoặc mật ong, hãm nước sôi uống khi còn ấm.

c. Say rượu bia:

Uống nước đậu xanh (nấu nhừ), nước mía, nước chanh đường để giải độc, thanh nhiệt.

Pha bột sắn dây với nước ấm và chút đường, giúp giải rượu rất tốt.

Ăn cháo đậu xanh, canh đậu đũa để nhanh phục hồi.

5. Lời khuyên cho người có Bệnh mạn tính

Người huyết áp cao, tim mạch: Hạn chế tối đa thức ăn mặn, nhiều muối (dưa muối, thịt nguội, lạp xưởng…), rượu bia, chất kích thích. Giữ tâm trạng ổn định, tránh xúc động mạnh.

Người tiểu đường: Cẩn trọng với bánh mứt kẹo ngọt, hoa quả sấy, nước ngọt. Ưu tiên rau xanh, thực phẩm ít đường.

Người bệnh dạ dày: Tránh đồ chua cay, nhiều dầu mỡ, rượu bia. Ăn đúng giờ, không bỏ bữa. Có thể uống nghệ mật ong ấm trước bữa ăn.

Ngày Tết, việc giữ gìn sức khỏe không nằm ở những điều cao siêu, mà bắt đầu từ những thói quen nhỏ nhất: Ăn uống điều độ, nghỉ ngơi hợp lý và giữ tinh thần lạc quan. Y học cổ truyền với triết lý “Thiên nhân hợp nhất” và “Phòng bệnh hơn chữa bệnh” chính là chìa khóa vàng giúp chúng ta tận hưởng một cái Tết khỏe mạnh, hạnh phúc, đong đầy năng lượng tích cực để bước vào năm mới.

BS.CKI. Nguyễn Huy Trường – Khoa Y học Cổ truyền, Cơ sở 2 (chi nhánh Sài Gòn)