AHA VÀ NHỮNG CÔNG DỤNG NỔI BẬT VỚI LÀN DA

AHA VÀ NHỮNG CÔNG DỤNG NỔI BẬT VỚI LÀN DA

• 15/08/2026
• Phạm Khánh Nhật

AHA là một trong những hoạt chất được nghiên cứu nhiều nhất trong lĩnh vực chăm sóc da và chống lão hóa, đặc biệt phổ biến trong các sản phẩm từ toner, serum cho đến kem dưỡng. Vậy AHA thực sự là gì và làm được gì cho da? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này nhé!

1. AHA là gì?

AHA là viết tắt của Alpha Hydroxy Acids, một nhóm axit hữu cơ có nguồn gốc tự nhiên, thường được dùng trong mỹ phẩm và da liễu để tẩy tế bào chết, làm đều màu da và chống lão hóa.

Các loại phổ biến nhất gồm Glycolic Acid (từ mía), Lactic Acid (từ sữa), Mandelic Acid (từ hạnh nhân), Citric Acid (từ trái cây họ cam quýt) và Tartaric Acid (từ nho). Điểm đặc biệt của AHA là tan trong nước, giúp thẩm thấu tốt trên bề mặt da và có nhiều tác dụng tuyệt vời dành cho da.

2. Cơ chế hoạt động của AHA trên da

AHA hoạt động theo 4 cơ chế chính:

– Tiêu sừng (lớp thượng bì): AHA phá vỡ liên kết ion giữa các tế bào sừng ở tầng thượng bì, từ đó đẩy nhanh quá trình bong tróc tế bào chết và đổi mới bề mặt da.

– Kích thích tổng hợp collagen: AHA kích hoạt nguyên bào sợi (fibroblast) sản xuất collagen và glycosaminoglycan, cải thiện độ đàn hồi và làm dày lớp bì (dermis), đặc biệt rõ rệt với Glycolic Acid và Lactic Acid.

– Tác động lên pH da: AHA hoạt động tốt nhất ở pH 3-4. Khi pH tăng cao, hiệu quả tiêu sừng giảm đáng kể do acid tồn tại ở dạng ion hóa thay vì dạng tự do có hoạt tính.

– Hiệu ứng giữ ẩm: Lactic Acid và một số AHA khác có khả năng tăng cường Natural Moisturizing Factor (NMF) trong da, giúp cải thiện hàng rào bảo vệ da và giữ nước hiệu quả hơn.

3. Công dụng chính của AHA

– Làm sạch và cải thiện kết cấu da: AHA tẩy tế bào chết trên bề mặt da, giúp da sáng và mịn hơn rõ rệt. Khác với BHA (tan trong dầu), AHA hoạt động chủ yếu trên bề mặt da, phù hợp với da khô và da thường.

– Cải thiện tình trạng thâm mụn (PIH): AHA đẩy nhanh chu kỳ đổi mới tế bào, từ đó làm mờ các mảng thâm còn sót lại sau mụn hoặc chấn thương da. Kết hợp với Niacinamide hoặc Vitamin C giúp tối ưu hiệu quả làm đều màu da.

Việc cải thiện nhanh chóng tình trạng thâm mụn không chỉ phục hồi vẻ đẹp làn da mà còn giúp người bệnh giải tỏa tâm lý tự ti, giảm căng thẳng và lo âu thường gặp trong quá trình điều trị mụn.

– Chống lão hóa: Glycolic Acid ở nồng độ ≥ 8% khi dùng kéo dài (3 – 6 tháng) cho thấy hiệu quả cải thiện rõ rệt mật độ collagen, làm mờ nếp nhăn nông và tăng độ dày lớp bì được chứng minh qua các nghiên cứu sinh thiết mô học.

4. Ứng dụng theo nồng độ, dùng loại nào phù hợp?

5. Kết hợp AHA với các thành phần khác như thế nào?

Nên kết hợp:

– Niacinamide hoặc Hyaluronic Acid: Giúp cấp ẩm, phục hồi hàng rào bảo vệ da và giảm nguy cơ kích ứng, đặc biệt phù hợp cho da nhạy cảm mới bắt đầu dùng AHA.

– Vitamin C (sáng) + AHA (tối): Kết hợp theo khung giờ giúp tối ưu hiệu quả chống oxy hóa và đổi mới tế bào mà không gây quá tải cho da.

– SPF ban ngày: Bắt buộc, vì AHA làm da nhạy cảm với tia UV hơn đáng kể.

Cần thận trọng:

– Retinoids (Vitamin A): Nên dùng xen kẽ cách ngày hoặc chia sáng/tối để tránh kích ứng và tổn thương hàng rào da.

– BHA (Salicylic Acid): Có thể phối hợp trong các công thức thiết kế sẵn; tránh tự chồng nhiều sản phẩm chứa acid cùng lúc.

– Benzoyl Peroxide: Tránh dùng cùng lúc vì có thể oxy hóa và vô hiệu hóa lẫn nhau.

6. Cách sử dụng AHA đúng cách

Dạng leave-on (toner/serum 5 – 10%): Thoa lên da sau bước làm sạch và để nguyên không rửa, nên dùng vào buổi tối để tránh nhạy cảm ánh sáng. Đây là dạng cho hiệu quả lâu dài và ổn định nhất.

Dạng rinse-off (sữa rửa mặt 3 – 5%): Tiếp xúc ngắn nên ít nguy cơ kích ứng, phù hợp cho da nhạy cảm.

Kỳ vọng kết quả:

– 4 – 8 tuần: Da đều màu hơn và kết cấu mịn hơn

– 3 – 6 tháng: Cải thiện rõ về nếp nhăn và tăng sắc tố

7. Lưu ý an toàn khi dùng AHA

– Luôn dùng kem chống nắng SPF 30+ hàng ngày vì AHA làm da nhạy cảm hơn với ánh nắng.

– Không dùng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

– Không lạm dụng: Tránh chồng chất quá nhiều loại axit hoặc kết hợp với hạt chà xát mạnh để không làm hỏng hàng rào bảo vệ da.

– Thử trước trên vùng da nhỏ (như cổ tay hoặc sau tai) trước khi bôi lên cả mặt.

– Da đang bị tổn thương, cháy nắng, viêm da hoạt động hoặc đang dùng Isotretinoin: cần thận trọng hoặc tạm ngưng sử dụng AHA. Phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng Glycolic Acid nồng độ cao.

– Trước các liệu trình thẩm mỹ: Cần ngưng sử dụng AHA tại nhà khoảng 3 – 5 ngày trước khi thực hiện các thủ thuật như: Laser CO2 Fractional, Laser Nd:YAG, chiếu đèn LED hay Chemical Peels sâu tại phòng khám để đảm bảo an toàn và tránh kích ứng quá mức cho da.

Với khả năng cải thiện kết cấu da, làm mờ thâm mụn và hỗ trợ chống lão hóa hiệu quả, AHA đang trở thành một trong những hoạt chất được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc da hiện nay. Tuy nhiên, hiệu quả chỉ đạt được khi sử dụng đúng nồng độ, đúng cách và kết hợp chăm sóc da khoa học mỗi ngày.

Mọi chi tiết cần liên hệ khám chuyên khoa Da liễu, tư vấn chăm sóc da xin vui lòng liên hệ: Khoa Tổng hợp, 028 3841 2692, bấm tiếp 218 hoặc đặt hẹn qua App NDGĐ-Đặt lịch khám.

Thời gian hoạt động của Phòng khám Da liễu – Khoa Tổng hợp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định:

* Cơ sở chính (1 Nơ Trang Long, phường Gia Định, TP.HCM):

• Phòng 103, lầu 1, khoa Khám bệnh, từ 7g-16g
• Phòng 219, lầu 2, khoa Khám bệnh, từ 7g-16g
• Phòng khám 218 tại khoa Tổng hợp, từ 7g-16g
• Khu khám chuyên gia, từ 6g30 đến 16g

* Cơ sở Sài Gòn (125 Lê Lợi, phường Bến Thành, TP.HCM):

• Phòng 20, khoa Khám bệnh, từ 7g-16g
• Khu khám Chuyên gia, từ 6g30 đến 16g

BS.CK1 Đào Trọng Nghĩa, Khoa Tổng hợp – Bệnh viện Nhân dân Gia Định

Tài liệu tham khảo:

• Bolognia, J. L., Schaffer, J. V., & Cerroni, L. (2024). Dermatology (5th ed.). Elsevier
• Wolverton, S. E., & Wu, J. J. (2021). Comprehensive dermatologic drug therapy (4th ed.). Elsevier
• Tang SC, Yang JH. Dual Effects of Alpha-Hydroxy Acids on the Skin. Molecules. 2018;23(4):863. doi:10.3390/molecules23040863
• https://www.fda.gov/cosmetics/cosmetic-ingredients/alpha-hydroxy-acids