CHÓ, MÈO NHÀ CẮN, VẾT THƯƠNG KHÔNG SÂU:CÓ CẦN TIÊM PHÒNG DẠI KHÔNG?
Chó nhà cắn vào tay, vết thương chỉ xước nhẹ. Mèo nuôi trong nhà cào một đường nhỏ, gần như không chảy máu. Con vật vẫn khỏe mạnh, ăn uống bình thường.
Trong những tình huống như vậy, nhiều người thường nghĩ: “Không sao đâu, vì chó mèo nhà mình mà”.
Nhưng một vết cắn hay vết cào nhìn có vẻ nhẹ chưa đủ để kết luận rằng không có nguy cơ bệnh dại. Điều quan trọng là phải đánh giá hình thức tiếp xúc và mức độ phơi nhiễm, thay vì chỉ nhìn vào độ sâu của vết thương.
Vết thương nông có đồng nghĩa với nguy cơ thấp?
Không thể chỉ dựa vào độ sâu của vết thương để kết luận nguy cơ. Bệnh dại do virus dại gây ra và lây truyền chủ yếu qua nước bọt của động vật nhiễm virus. Virus có thể xâm nhập cơ thể qua vết cắn, vết cào làm tổn thương da hoặc khi nước bọt tiếp xúc với niêm mạc hay vùng da đã bị tổn thương.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), phơi nhiễm bệnh dại được phân thành 3 mức độ:
- Độ I: Chỉ chạm vào, cho động vật ăn hoặc bị liếm trên vùng da lành. Nếu xác định đúng chỉ có những tiếp xúc này thì không cần dự phòng sau phơi nhiễm.
- Độ II: Bị nhấm vào vùng da hở hoặc có vết xước, trầy da nhẹ không chảy máu. Trường hợp này cần rửa vết thương và tiêm vắc-xin phòng dại.
- Độ III: Vết cắn hoặc cào xuyên qua da, hoặc nước bọt tiếp xúc với niêm mạc hay vùng da bị tổn thương. Trường hợp này cần tiêm vắc-xin và được đánh giá chỉ định sử dụng globulin miễn dịch kháng dại.
Như vậy, “không chảy máu” không đồng nghĩa với “không có phơi nhiễm”. Một vết xước nhỏ vẫn có thể thuộc nhóm phơi nhiễm cần được dự phòng.
Vậy còn chó, mèo nhà thì sao? Việc con vật được nuôi trong nhà, có tiêm phòng và vẫn khỏe mạnh là những thông tin quan trọng khi đánh giá nguy cơ, nhưng không phải căn cứ duy nhất để tự kết luận rằng không cần dự phòng bệnh dại.
Việc đánh giá còn dựa trên tình trạng tiêm phòng của con vật, khả năng quản lý và theo dõi, đặc điểm và vị trí vết thương, hình thức tiếp xúc, khả năng nước bọt tiếp xúc với vùng da tổn thương hoặc niêm mạc, cũng như tình hình bệnh dại tại địa phương.
Với chó, mèo khỏe mạnh có thể quản lý và theo dõi, thời gian theo dõi 10 ngày có thể được sử dụng trong quá trình đánh giá nguy cơ. Tuy nhiên, người bị cắn hoặc cào không nên vì thế mà tự trì hoãn việc tìm kiếm tư vấn y tế. Nói cách khác, “chó, mèo nhà” là một dữ kiện để đánh giá nguy cơ, chứ không phải lý do để bỏ qua việc đánh giá sau phơi nhiễm.
Bị chó, mèo cắn hoặc cào: Cần làm gì?
Ngay sau khi bị cắn hoặc cào, đừng vội nhìn vào vết thương để quyết định có cần tiêm hay không. Hãy xử trí vết thương ngay.
- Rửa kỹ vết thương bằng xà phòng và thật nhiều nước trong khoảng 15 phút, sau đó sát khuẩn phù hợp.
- Không đắp lá, bôi thuốc dân gian hoặc các chất không rõ nguồn gốc lên vết thương.
- Sau khi sơ cứu, đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được đánh giá nguy cơ phơi nhiễm và lựa chọn biện pháp dự phòng phù hợp.
Phòng bệnh dại cũng không chỉ bắt đầu sau một lần bị cắn. Với những gia đình đang nuôi chó, mèo, chủ động phòng ngừa từ trước sẽ giúp giảm nguy cơ cho cả vật nuôi và con người.
Chủ động phòng dại cho cả người và vật nuôi
Một số biện pháp đơn giản nhưng quan trọng có thể duy trì trong sinh hoạt hằng ngày:
- Tiêm vắc-xin phòng dại đầy đủ cho chó, mèo và tiêm nhắc lại đúng lịch theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
- Hạn chế để vật nuôi đi lang thang hoặc tiếp xúc không kiểm soát với động vật khác.
- Không trêu chọc chó, mèo khi chúng đang ăn, đang chăm con hoặc có biểu hiện bất thường.
- Hướng dẫn trẻ em tiếp xúc an toàn với vật nuôi, đặc biệt khi chơi hoặc chăm sóc chó, mèo.
- Đối với con người, khi có nguy cơ phơi nhiễm, cần được đánh giá để lựa chọn biện pháp dự phòng phù hợp, trong đó tiêm vắc-xin phòng dại là một biện pháp quan trọng theo chỉ định.
Bên cạnh dự phòng sau phơi nhiễm, tiêm vắc-xin phòng dại trước phơi nhiễm có thể được cân nhắc ở những người có nguy cơ tiếp xúc cao với virus dại, theo khuyến cáo chuyên môn. Tuy nhiên, tiêm trước phơi nhiễm không thay thế việc xử trí vết thương và đánh giá dự phòng nếu sau đó xảy ra phơi nhiễm. Bệnh dại đặc biệt nguy hiểm vì khi các triệu chứng lâm sàng xuất hiện, bệnh gần như luôn gây tử vong. Tuy nhiên, bệnh có thể phòng ngừa được bằng những biện pháp dự phòng phù hợp và kịp thời.
Tại Trung tâm tiêm chủng, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, người dân có thể được tư vấn và thực hiện tiêm chủng, dự phòng bệnh dại phù hợp với từng trường hợp. Hiện Trung tâm tiêm chủng cung cấp vắc-xin phòng dại Abhayrab, Verorab và huyết thanh kháng dại IVACRIG.
Đừng đợi đến khi bị chó, mèo cắn mới nghĩ đến bệnh dại. Chủ động tiêm phòng là thêm một bước bảo vệ sức khỏe cho ngày mai. Đến Trung tâm tiêm chủng, Bệnh viện Nhân dân Gia Định để được tư vấn và tiêm chủng phù hợp.
👉 Chủ động phòng ngừa hôm nay – thêm một lớp bảo vệ cho bạn và gia đình trước bệnh dại.
📍 THÔNG TIN LIÊN HỆ
🏥 Trung tâm Tiêm chủng – Bệnh viện Nhân dân Gia Định (Cơ sở chính)
📍 Cổng 1, 01 Nơ Trang Long, phường Gia Định, TP.HCM
☎️ Hotline: 028 3841 2692 – bấm tiếp 113
🏥 Phòng Tiêm chủng 122 – Bệnh viện Nhân dân Gia Định (Cơ sở chính)
📍 Cổng 1, 01 Nơ Trang Long, phường Gia Định, TP.HCM
☎️ Hotline: 028 3841 2692 – bấm tiếp 533
🏥 Phòng Tiêm chủng – Bệnh viện Nhân dân Gia Định Cơ sở Sài Gòn
📍 125 Lê Lợi, phường Bến Thành, TP.HCM
☎️ Hotline: 028 3821 6589 – bấm tiếp 260
Tổng Lượt Truy Cập: 967828
Số Người Đang Online : 12