PHÁT HIỆN DẠNG ĐỤC THỦY TINH THỂ HIẾM GẶP TRONG KHÁM SỨC KHỎE TOÀN DÂN TẠI BỆNH VIỆN NHÂN DÂN GIA ĐỊNH – CƠ SỞ SÀI GÒN

PHÁT HIỆN DẠNG ĐỤC THỦY TINH THỂ HIẾM GẶP TRONG KHÁM SỨC KHỎE TOÀN DÂN TẠI BỆNH VIỆN NHÂN DÂN GIA ĐỊNH – CƠ SỞ SÀI GÒN

• 03/09/2026
• Phạm Khánh Nhật

Trong quá trình triển khai KHÁM SỨC KHỎE TOÀN DÂN theo chủ trương của Thành phố Hồ Chí Minh, các bác sĩ chuyên khoa Mắt tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định – Cơ sở Sài Gòn đã phát hiện một trường hợp đục thủy tinh thể hình cây thông Noel – một dạng đục thủy tinh thể hiếm gặp với hình ảnh đặc trưng như những dải tinh thể đa sắc lấp lánh nhiều màu sắc bên trong thủy tinh thể.

Thông qua chương trình KHÁM SỨC KHỎE TOÀN DÂN theo chủ trương của Thành phố Hồ Chí Minh, bà P.T.O. (70 tuổi, phường Bến Thành, TP. Hồ Chí Minh) đã đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở Sài Gòn để kiểm tra. Trong quá trình thăm khám, do chia sẻ thời gian gần đây thỉnh thoảng nhìn mờ khi đọc sách và dễ chói mắt khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh, bà được bác sĩ tư vấn thực hiện khám chuyên sâu tại chuyên khoa Mắt để đánh giá toàn diện tình trạng thị lực.

Qua thăm khám ban đầu, thị lực sau chỉnh kính của cả hai mắt đều đạt 8/10. Để đánh giá toàn diện các cấu trúc bên trong mắt và tầm soát những tổn thương có thể chưa biểu hiện rõ trên lâm sàng, bà được khám bằng đèn sinh hiển vi sau khi được nhỏ thuốc giãn đồng tử. Kết quả ghi nhận tại mắt trái xuất hiện các đốm mờ với nhiều màu sắc lấp lánh trong thủy tinh thể.

Sau khi thực hiện các bước thăm khám chuyên sâu, ThS.BSNT Trần Công Danh – bác sĩ chuyên khoa Mắt, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở Sài Gòn xác định đây là trường hợp đục thủy tinh thể hình cây thông Noel – một dạng đục thủy tinh thể hiếm gặp với đặc trưng là các tinh thể hình kim đa sắc phân bố ở lớp vỏ sâu và nhân trước của thủy tinh thể, tạo nên hình ảnh tựa như những ánh đèn nhiều màu sắc trang trí trên cây thông Noel. Đặc biệt, màu sắc của các tinh thể có thể thay đổi tùy theo góc chiếu của ánh sáng từ đèn sinh hiển vi.

Đối với mắt phải không ghi nhận bất thường. Đồng thời, các kết quả kiểm tra cũng không phát hiện thêm bệnh lý nào khác về mắt hay các bất thường toàn thân liên quan.

Do thị lực của bà P.T.O. hiện vẫn được bảo tồn tốt và chưa ảnh hưởng đến các hoạt động sinh hoạt hằng ngày, bác sĩ chưa chỉ định can thiệp điều trị. Thay vào đó, bà P.T.O. được tư vấn theo dõi định kỳ và tái khám đúng hẹn để đánh giá diễn tiến của bệnh, từ đó có phương án xử trí phù hợp khi cần thiết.

ĐỤC THỦY TINH THỂ HÌNH CÂY THÔNG NOEL LÀ GÌ?

Đục thủy tinh thể hình cây thông Noel là một dạng đục thủy tinh thể hiếm gặp, đặc trưng bởi sự xuất hiện của các tinh thể nhỏ hình kim có khả năng phản chiếu ánh sáng cao. Khi quan sát dưới đèn sinh hiển vi, các tinh thể này có thể ánh lên nhiều màu sắc khác nhau như đỏ, xanh lá cây, vàng, xanh dương hoặc hồng, tạo nên hình ảnh giống những dây đèn trang trí trên cây thông Noel.

Hiện nay, nguyên nhân chính xác của bệnh vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy bệnh có thể liên quan đến quá trình lão hóa của thủy tinh thể, sự phân hủy protein bất thường, một số ít trường hợp được ghi nhận có liên quan đến chứng loạn dưỡng cơ Myotonic.

KHI NÀO CẦN ĐIỀU TRỊ?

Tương tự các dạng đục thủy tinh thể khác, đục thủy tinh thể hình cây thông Noel thường không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như nhìn mờ tăng dần, chói mắt hoặc nhạy cảm với ánh sáng, khó nhìn vào ban đêm, giảm chất lượng thị lực.

Việc điều trị sẽ phụ thuộc vào mức độ ảnh hưởng của bệnh đối với thị lực và chất lượng cuộc sống. Nếu thị lực vẫn còn tốt và chưa ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người bệnh chỉ cần theo dõi định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ. Khi đục thủy tinh thể tiến triển làm suy giảm thị lực đáng kể, phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả và triệt để.

PHẪU THUẬT PHACO – TIÊU CHUẨN VÀNG TRONG ĐIỀU TRỊ ĐỤC THỦY TINH THỂ (CƯỜM KHÔ)

Tại phòng khám chuyên khoa Mắt, bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở Sài Gòn, hiện triển khai khám, theo dõi và điều trị các bệnh lý về mắt với đội ngũ bác sĩ được đào tạo chuyên sâu cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại.

Đối với các trường hợp đục thủy tinh thể có chỉ định can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở Sài Gòn triển khai phẫu thuật Phaco – phương pháp được xem là tiêu chuẩn vàng trong điều trị đục thủy tinh thể hiện nay. Kỹ thuật này sử dụng sóng siêu âm để tán nhuyễn và lấy bỏ thủy tinh thể bị đục qua đường mổ nhỏ, sau đó thay thế bằng thủy tinh thể nhân tạo, giúp người bệnh phục hồi thị lực nhanh, giảm đau, ít xâm lấn, hạn chế biến chứng và sớm trở lại sinh hoạt bình thường.

Theo ThS.BSNT. Trần Công Danh – bác sĩ chuyên khoa Mắt, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở Sài Gòn khuyến cáo, người dân nên khám mắt định kỳ, đặc biệt ở người từ 50 tuổi trở lên hoặc có các yếu tố nguy cơ về mắt. Việc thăm khám không chỉ giúp phát hiện sớm các bệnh lý phổ biến như đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp hay bệnh võng mạc mà còn giúp nhận diện những thể bệnh hiếm gặp ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện triệu chứng, từ đó có kế hoạch theo dõi và điều trị phù hợp, góp phần bảo vệ thị lực lâu dài.